çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim

çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim
çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim
çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim
çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim
çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim



çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim
çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim
çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim
çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim
çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim
 
çocuk Yetiştirmede öneriler 1
Kategori : Eğitim

Öğretmenler; Cumhuriyetin fedakar öğretmen ve eğitimcileri, yeni nesli sizler yetiştireceksiniz. Ve yeni nesil sizin eseriniz olacaktır. Eserin kıymeti, sizin beceriniz ve fedakarlığınızın derecesiyle orantılı olacaktır. Cumhuriyet; fikren, ilmen, fennen, bedenen kuvvetli ve yüksek karakterli koruyucular ister. Yeni nesli, bu özellik ve kabiliyette yetiştirmek sizin elinizdedir... Sizin başarınız Cumhuriyetin başarısı olacaktır.
(25 Temmuz 1934)     
                                                                            Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal

ÇOCUK YETİŞTİRME KURALLAR

Plan Yapmak
Çocuklar genellikle ergenlik çağının sonundaki belli bir zamana kadar faaliyetlerini tümüyle kendileri düzenleyemez. O döneme kadar etraflarındaki büyüklerin yardımına ve rehberliğine ihtiyaç duyarlar. Planlama stratejilerinin kendilerine öğretilmesi ve anne-babanın nasıl hedefler koyup bunları gerçekleştirdiğini izlemesi gerekir. Çocuğunuza büyük bir takvim temin edin ve bu takvime şunları yazmasını teşvik edin: Okul ödevlerinin tarihleri, okulla ilgili özel günler, atletizm takımıyla ilgili tarihler, konserler, tatiller vb. Çocuğunuz okuldan eve önemli bir ödevle geldiğinde, örneğin bir rapor yazması gerektiğinde, işe yaklaşma tarzını örgütlemesi için, "Bu nasıl bir rapor olacak? Bununla ilgili kitap kütüphanede yoksa, ne yapacaksın? Gelecek hafta sonu evde olmazsan, rapor ne olacak?" gibi sorular sorun. Takvime raporla ilgili hangi gün ne yapılacağını da yazsın. Büyük görevleri küçük hedeflere bölmede yardım ederek çocuğa ömrü boyunca yararlı olacak bir araç sağlarsınız.

İyi Görünmek - Tertipli Olmak
Çocuğa görünümüne özen göstermeyi öğretmek pek kolay değildir. Kimi zaman sürekli hatırlatma gerektirir. Çocuğunuzun son derece iyi göründüğü ve tertipli olduğu bir gün fotoğrafını çekin veya çektirin. Pasaklı göründüğü bir günde de aynı şeyi yapın. Aynı şekilde odasının tertipli ve darmadağınık halinin de birer fotoğrafını çekin. Sonra ona her zaman iyi görünmesi ve tertipli olabilmesi için neler yapması gerektiğini anlatın. Her gün iyi görünebilmesi için neler yapması gerektiğine ilişkin bir liste yapın. Bu listede diş fırçalamak, yüz yıkamak, saç taramak, yatak yapmak, elbiseleri katlamak vb. yer almalıdır. Çocuğa iyi görünmenin ve tertipli olmanın sadece temizlik açısından değil, birlikte yaşadığı insanlar açısından da ne kadar önemli olduğunu anlatın.

Beceriklilik
Hayat bir çocuk için günlük fırtınalarla baş etmeyi öğrenmekten ibarettir. Becerikli olmak; meydan okumalan kabul etmek, bunlar üzerinde düşünmek için zaman ayırmak ve sonra erişilebilir kaynaklan kullanarak sorunları çözmek demektir. Çocukta becerikliliğin gelişmesi onu hayattaki fırtınalan atlatma becerisiyle donatır. Seçenekler oluşturmada özgüven sağlar ve çocuğa etrafındaki dünyanın aktif katılımcısı olmayı öğretir.
"Fırtınalardan korkmuyorum, çünkü gemimin yelkenini nasıl kullanacağımı biliyorum."
                                  Louisa May Alcott

Günlük Beceriler Öğretmek
Çamaşır yıkamak, alış veriş yapmak, faturaları ödemek ve temizlik yapmak gibi günlük ev işleri çocuğun öğrenmesi gereken önemli şeylerdir. Çocuğa bağımsız olmayı öğretir. Çocuğunuz bu becerileri kazanmış olarak evden ayrıldığında, hem daha fazla özgüvene sahip olur, hem de siz onu daha az düşünürsünüz.
• Markete giderken çocuğunuzu da yanınızda götürün. Birlikte marketi gezerken ona fiyat etiketlerini nerede bulabileceğini, meyvenin iyisini nasıl seçeceğini, hazır yiyeceklerin içindeki katkı maddelerini nereden okuyabileceğini vb. gösterin. Bir dahaki gidişinizde eline bir liste vererek, bazı şeyleri bulup getirmesini sağlayın.
• Eski çek defterleriniz varsa, çocuğunuz bunları doldurma alıştırmaları yapabilir
Ona bir faturanın ne olduğunu, mektup zarflarının üzerinin nasıl yazılacağını gösterin. Hesap defterini denkleştirmek için sadece toplama ve çıkarma işlemi gerekir. Bu görevi niçin 8 yaşındaki çocuğunuza ver-meyesiniz? (Elbette sonra sizin iki kere kontrol etmeniz gerekir). Çocuk çamaşırları beyazlar, renkliler ve koyu renkliler olarak ayırsın. Çamaşır ve/veya kurutma makinesinin nasıl çalıştığını ona da öğretin ve kendi çamaşırlarını yıkaması için onu teşvik edin. Yemek pişirmenin de öğretilmesi gerekir. Birden fazla çocuğunuz varsa, her gün mutfakta size bir başkası yardım etsin.

Bir Duvarı Olsun
Çocuklar odalarını kendi yaptıkları şeylerle donatmayı pek sever. Niçin evdeki malzemelerle ona bir duvar panosu yapmıyorsunuz? Böylece çocuk kendi yaptığı şeyleri "yüksek bir amaç" için kullanma doyumuna ulaşacaktır. Suluboya veya kurşunkalemle yapılmış resimler, şiirler, mektuplar ya da ödüller bu panoyu süsler. Bu panoya koymak için fotoğraf biriktirin. Bunları da panoya iliştirsin. Çocuk sıkıldığında, panodakileri değiştirecektir.

Bir Yerlerde Bir Kitap Vardır
Çocuklar meraklı yaratıklardır. Çocuğunuz size bir soru sorduğunda ne yaptığınızı düşünmek için bir an durun. Verilecek yanıtlardan bir tanesi bir miktar zaman gerektirse de ilişkiye zenginlik katacaktır; bu bir kitaba ya da ansiklopediye başvurmak, birlikte okuyup çocuğun merakını giderecek yanıtı bulmaktır. Bunu yaptığınız zaman, çocuğunuza sorularına nasıl yanıt arayacağını, nelere başvurması gerektiğini ve kaynakları nasıl kullanacağını öğretmiş olursunuz. Sorulanna yanıt bulmanın keyifli bir faaliyet olduğunu görecek ve sorularına kendi başına cevap bulmayı çabucak öğrenecektir

Kontrolü Elden Bırakmayın
Ne kadar geç kalkabileceği, ne giyeceği, ev ödevlerini ne zaman yapacağı ve kiminle birlikte oynayacağı gibi hayatındaki konulardan birinde çocuk çoğu kez daha fazla kontrol sahibi olmayı ister. Kontrol üzerine bir tartışma başlatın ve çocuğunuzun söylediklerine kulak verin. Çocuğunuzun yaşamında değiştirmek istediği bir şey var mı? Çocuğunuzun söyledikleri sizin açınızdan anlamlıysa, her ikiniz açısından da kabul edilebilir bir uzlaşmaya varmaya çalışın. Eğer çocuğunuzun söyledikleri size uymuyorsa, nedenini açıklayın

Etrafı Toplamak
Masanızı, çekmecelerinizi ve dolabınızı düzenlemek için bir gün ayırın ve çocuklarınız da kendi eşyalanm düzenlesin. Dolabınızda aynı renkteki ya da aynı türden (gömlekler, bluzlar, elbiseler, tişörtler gibi) eşyaların bir yerde durmasını isteyebilirsiniz. Elbiselerinizi gözden geçirirken, birilerine vermek veya başka bir şekilde değerlendirmek üzere giymediklerinizi bir kenara ayırın. Düzenleme becerisini kazanması için çocuğa ilk başta yardım gerekebilir, ama ne yapması gerektiğini öğrettikten sonra kendi eşyalanm kendisinin düzenlemesi için ebeveyn geri durabilir. Ayda bir günü ailedeki herkesin kendi eşyalanm düzenlemeye zaman ayırdığı gün yapmak yararlı olur. Bu düzenleme gününde zamanınızı ilk önce nasıl düzenleyeceğini öğretmek üzere çocuğunuzla birlikte geçirmelisiniz

Amaçlar Koymak
Hayatın ilk yirmi yılı belli bir eğitimle geçer. Disiplini öğrenmek, bağımsız yaşamayı öğrenmekle sağlanır. Egzersiz yapmadan özdisiplin kazanamazsınız. Bunun anahtan pratiktir. Bu nedenle yürüyüş gibi hep birlikte yapabileceğiniz bir hedef koyarak bütün aileye egzersiz yaptınn. Aile; hedef koyma, pratik yapma, sınırlan kabul etme ve teşvikin bir amaca ulaşmaya yardımcı olduğunu hep birlikte öğrenir. Eğitimi tamamladıktan ve yürüyüş bittikten sonra, mutlaka bunu kutlamahsınız. Daha sonra gene birlikte gerçekleştireceğiniz bir başka hedef üzerinde konuşun.

Birlikte Kartvizit Hazırlamak
Sizin kadar çocuğunuzun da arkadaşları vardır. Onlar da sürekli yeni insanlarla tanışırlar. Niçin kendi dostlarına vermek üzere tasarımlayacakları kendi kartvizitlerini hazırlamasına yardım etmeyesiniz? Çocuk bakımı, hayvan bakımı, bahçe işi, otomobil yıkama ya da köpek gezdirme gibi özellikleri varsa, bunları da karta yazabilir. Kartvizitini kendi zevkine göre, istediği renkte ve yazı türüyle tasarımlamasına izin verin; üzerine ne yazılacağına da kendisi karar versin. Sadece adlan, adresleri ve telefon numaralarını yazmakla yetinebilir. Ancak bu kartları sadece tanıdıkları ve dost olmak istedikleri insanlara vermelerini sağlayın.

Kendine Yeni Bir Şeyler Öğretmek
En son ne zaman yeni bir şey öğrendiniz? Anne ve babasının yeni beceriler öğrendiğini gören çocuk da yeni beceriler kazanmak ister. Çocuklarınızın merakını teşvik eden ve yeni bir beceri kazanmasına yardım edecek bir bilgiyi elde etmesine rehberlik edin. Birlikte öğrenebileceğiniz yeni bir şey bile keşfedebilirsiniz. Daktilo, folklor, dikiş, astronomi, spor, yoga, yabancı dil, bir müzik aleti bu keyifli faaliyetlere örnek verilebilir. Birazcık yön verdiğinizde çocuk müthiş becerikli kesilir. Kütüphaneler başlangıç için harika yerlerdir, çünkü pek çok beceriyi kazanmak için okumanız gerekir. Yerel yönetimlerin ya da derneklerin de benzeri faaliyetleri vardır. Çocuğunuz yeni beceriler kazanmak istediğinde teşvik edici ve destekleyici olun, aynı zamanda işin büyük bir kısmını çocuğunuzun yapmasına izin verin.

Paran Olsaydı...
Çocuğunuzla hayali harcama egzersizi yapın. Elli milyon lirası olduğunu farz etsin (çocuğun yaşına göre bu meblağı değiştirebilirsiniz). Satın almak istediklerine ilişkin liste yapması için bir hafta süre tanıyın. Satın almak istediklerinin yaklaşık fiyatlarını öğrenecektir. Hesap makinesini kullanarak, bu parayla neler satın alabileceğini hesaplayacaktır. Gerçekten neleri istediğine ve nelerin üzerini çizmesi gerektiğine karar verecektir. Parasının bir kısmını ihtiyacı olan başka birisine verme kararını alan çocuğu ödüllendirin. Bu alıştırma çocuğa hem eşyaların maddi değerini öğrenmekte, hem de akıllı bir tüketici olmakta yarar sağlar.
'Tek başına olmak yalnız kalmayı bilmektir."

Hobi Öyküleri
Bir hobi sahibi olmak sanıldığından da önemlidir. Hobi, başarma duygusu verir, rahatlatır ve tek başına yapılabilir. Hobi çocuğa kendisini oyalamayı, bir şeye nasıl ilgi duyulacağını ve bu ilgiyi nasıl başkalanyla paylaşacağını öğretir. Eğer çocuğunuzun müzik dinlemek, herhangi bir şeyin kolleksiyonunu yapmak, okumak, resim yapmak, şiir yazmak, çiçek düzenlemek, fotoğraf çekmek gibi kişisel bir hobisi yoksa, bu fikri ona aşılamak için zaman ayırın. Kendi hobinizin ardındaki öyküyü anlatmak, bunun için iyi bir başlangıç tarzıdır. Nasıl başladığınızı, size kimin yardımcı olduğunu, bu uğraşta neyin hoşunuza gittiğini, hobinizle meşgul olurken neler hissettiğinizi ve bundan neler öğrendiğinizi anlatın. Çocuğunuzun o güne kadar sahip olduğu ilgi alanlarını tartışmaya zaman ayırın. Birlikte hoşlanacağı bir hobiyi başlatma karan alın ve başlangıçta ona yardım edin. Çocuğun davranışlannda sizi örnek aldığını unutmayın. Eğer bütün gün oturup televizyon seyrediyorsanız, o da aynı şeyi yapacaktır

Engellenmemek
Engellenmeyeceğinizden emin bir şekilde hiç evinizde dinlendiniz mi? Eğer böyleyse, bundan bütün aile yarar sağlayacaktır. Akşam iki saat her şeyi bir kenara bırakın. Telefonu çekin, televizyonu, radyoyu ve bilgisayarı kapatın. Sonra misafirleri bilgilendirmek üzere kapıya evde olmadığınıza dair bir not asın. Bunu evde herkesin birlikte olduğu bir akşam yapın. Bu esnada ne bir iş, ne ev işi, ne ev ödevi, ne de yapılması gereken günlük bir iş, hiçbir şey yapmayın. Sadece tek başınıza ya da hep birlikte hoşunuza giden bir şeyle meşgul olun. Eğer engellenmeme zamanı hakkını kullanırsanız, dünya gailelerinden uzaklaşmış olduğunuz duygusunu tadarsınız.

Düşünme Zamanı
Bireysel zaman düşünmek istediğiniz her şeyi keşfetmek için bulunmaz bir fırsattır. Bazen "gündüz rüyası" adı da verilen bu süre içinde özel hiçbir şey düşünmemek genellikle tavsiye edilmez. Gerçekte bu çok hoş bir şeydir. Herkes on dakika için tek başına evin bir köşesine çekilip düşünsün. Sizi mutlu eden şeyleri, sevdiğiniz insanları, gitmek istediğiniz yerleri, yaz tatilini, bir sonraki doğum gününüz gibi şeyleri düşünün. On dakika sonra yeniden bir araya gelin ve çocuklara bundan hoşlanıp hoşlanmadıklarını anlattırın. Kendilerini rahatsız, üzgün veya sıkkın hissettiklerinde bu düşünme zamanını uygulamaya teşvik edin

Çocukların Zamana ihtiyacı Vardır
Çocukların kendi ilgi alanlarını geliştirmeleri için zamana ihtiyacı vardır. Ancak anne ya da babanın biraz desteğine de gereksinim duyarlar. Sürekli olarak çocuğu oyalamak ebeveynin işi değildir. Çocuklar kendi kendilerini motive etmeyi ve tek başlarına oldukları zamanı olumlu bir şekilde geçirmeyi öğrenmelidir. Burada bunun nasıl başlatılacağını aktaracağız. İlgili göründükleri konulara, hakkında konuştukları şeylere, sordukları sorulara ve yüzlerine canlı bir ifade veren olgulara dikkat edin. Yapmak istediklerini daha fazla keşfedebilmek için onlarla sürekli sohbet edin. İyi dinleyin ve sonra onlara uygun düşecek ilgi alanları önerilerinde bulunun. Sizin göreviniz cesaret vermek, desteklemek, temin etmelerine yardımcı olmak, beceriler öğretmek, istendiğinde göz kulak olmak, onaylamak ve başarılarını yüceltmektir.

Doğada Tek Başına
Aile olarak doğayı keşfetmek çok eğlencelidir. Bütün bir günü ya da öğleden sonrayı en sevdiğiniz ormanlık alanda geçirin. Ailedeki her çocuk için bir yumak sicim alın. Açık havadaki yerinize ulaştıktan ve "ana üssünüzü" kurduktan sonra, vahşi ormanda tek başına serüvenlere çıkmak isteyen çocukların her birinin beline bir sicim bağlayın. Sonra, sicim yumağını çekerek geri dönme konusunda kendilerini güvende hissedecekleri için, onları tek başlarına araştırma yapmaya yollayın. Eğer çocukların hepsi doğada tek başına araştırmaya çıkacak yaşta değilse ya da buna ilgi duymuyorsa, ana üssün civarından topladıkları şeylerle bir sanat eseri yapabilirler. Eğer çocuğunuz ana üssün yolunu tek başına bulacak kadar büyükse, o zaman kolunda bir saat olmasını ve belli bir saatte geri dönmesini sağlamalısınız.

Hayal Kurmak
Eğer bir zihne hayal ederek yükseklerde özgürce uçma özgürlüğü tanınırsa, içsel görüş değişir ve dünya farklı görülür. Her çocuğun düş kurmasına, düşüncelerine, yazılarına, icatlarına, şaheserlerine ya da kavramlarına sınır koymamasına izin verin. Bir çocuğun hayal gücü teşvik edilirse, gelişmeye ve yaratıcılıkla üretmeye devam edecektir. Unutmayın, hayal ettiğinizi olabilirsiniz.
"En yükseklerde uçurabileceğiniz uçurtmalar hayallerinizdir."

Geleceğinizi Hayal Etmek
Düşlerin bir kısmı geleceğinizin nasıl olacağını hayal edebilmekle ilgilidir. Çocuklar her zaman kendi geleceklerinde nelerin olmasını istediklerinin bilincinde değildir. Farklı seçenekler üzerinde konuşmak ve neyin mümkün olabileceğini düşündüğünüzü anlatmak, gelecekle ilgili bir hayal kurarken düş güçlerini kullanmalarına yardımcı olur. Herkese bir afiş panosu, yapışkan, makas ve eski dergi verilsin. Hayatında olmak istediğiyle ilgili resimleri keserek işe başlasın. Gerçekçi olunmasın. Zihin serbest bırakılarak hayalperestlik yapılsın. Afişe, sözcükler, elle çizilmiş hayaller, fotoğraflar ya da istenen her şey konulsun. Herkes kendi afişini tamamladıktan sonra burada aksettirilen hayaller ve ne anlama geldikleri üzerinde konuşmaya zaman ayırın

Büyük Düşünürler
Tarihteki büyük düşünür ve sanatçılar yapıtlarını ilk önce tasavvur etmeleriyle ün kazanmışlardır. Çocuklarınızı Leonardo da Vinci, Isaac Newton, Wolfgang Mozart ve Albert Einstein gibi kişilerin yaşam öykülerini okumaya teşvik edin. Onlarla insanlığın yaratıcılık yolundaki en önemli araçlarından birisinin hayal kurmak ve problem çözmek olduğu hakkında konuşun. Çocuklarınızın bu beceriyi kazanmasını teşvik edin. Aptalca ya da pratik değil gibi görünen fikirleri olsa da, işe yaramaz olduklarını söylemek yerine bunları onlarla paylaşın. Kendilerinin eklediğini belirttikleri görüşleri geliştirin. Bu, hayal ettikleri şeyi önemli hale getirir. Ve sonuç alıcı bir düşünme egzersizidir.

Hediyeyi Hayal Etmek
İyi bir hayal gücüne sahip olmak çocuğunuza hemen hemen her durumdan kendi tarzına göre çıkması için düşünmeyi öğretir. Paranız yoksa, yaşamak için yöntemler bulmanıza yardım eder. İşiniz kötü gidiyorsa, hayal gücüne sahip kişi yaratıcı çözümler bulur. Bir arkadaş acı veren bir şey yaptığında düşünen çocuk çözümler üretir. Bu tür yaratacılığa örnek verelim: Bir doğum günü öncesinde ya da sınıf geçme sonrasında paranız yoksa ve hediye alamayacak durum-daysanız, şunu yapabilirsiniz: İç çamaşırınızı üçe bölüp kalbe gelecek kısmına çocuğunuza hediye etmek istediğiniz şeyin resmini yapıştırarak istediği şey biçiminde bir paket yapın. Sonra çocuğunuz bu yapıştırılmış resimlere bakarken, ne yaptığınızı ve niçin yaptığınızı ona anlatın. Çocuğunuz parasal zorluklar içinde olduğunuzu zaten bildiği için, sadece bir resim olarak da olsa istediği hediyeyi kalbinize yazdığınızı görmek onu mutlu edecektir. Bunu başka nedenlerle de yapabilirsiniz

İşe Gitmek Nasıl Olur?
İşinizde kullandığınız işe yaramaz çekler, eski raporlar, hesap makinesi, telefon, mektupluk ve kartvizit gibi eşyalar toplayın. Çocuğunuza bunların her birinin nasıl kullanıldığını anlatmaya zaman ayırın. Çocuğunuz hayal gücünü kullansın ve mahsuscuktan sizin işinizi yapıyormuş gibi oynasın. Bilmek istedikleri her konuda soru sormaya teşvik edin. Yetişkin arkadaşlarınız arasında çocuğunuzun ilgisini çeken bir işe sahip olan birisi varsa, sorularını sorabileceği bir görüşme ayarlayın. Hangi mesleklerin var olduğunu ve insanların her gün işte ne yaptıklarını bilmek çocuğunuzu düşünmeye sevk edecektir. Sevebilecekleri meslekler hakkında onlara fikir verecektir. Kim bilir? Akşamın sekizinde yapılan bir görüşme belki de yirmi yaşında seçilecek bir mesleği etkileyebilir.

Duygular
"Duygularımız bilgiye ulaştıran en içten yoldur."
Audre Lorde
Bir duyguyu sonuna kadar götürecek kadar cesursanız, doğrudan yüreğinizden gelen bir bilginin sahibi olursunuz. Duygular hayatımıza damga vuran yön işaretleridir. Hissedilmeleri, ifade edilmeleri, dikkate alınmaları ve gerçekten nerede bulunduğumuzu ölçebilmek için değerlendirilmeleri gerekir. Harikulade güzel olan aşktan çetin öfkeye kadar bütün duygular çeşitli biçimlerde var olur. Duygu yaşamayı ve duygu alışverişini destekleyen aileler hayatın en derin armağanını tadar.

Duygularla Yüzleşmek 
Yorgunluk, öfke, mutluluk, endişe, korku, çılgınlık gibi birçok duygu gün boyu bizimledir. Çoğu kez bu duygular herhangi bir şey düşünmeden oluşuverir. Her yaştaki çocuğunuzla "duygularla yüzleşmek" oyunu oynayarak onlara duygularını teşhis ve ifade etmekte yardımcı olun. Kâğıt kalem alarak resim çizmeye hazırlanın. Herkes kendi yüzünü simgeleyen bir daire çizsin. O gün hissettiği bir duyguyu dairenin içinde resimlesin. Herkes bitirdikten sonra birbirinize resimlerinizi göstererek o duyguyu yaratan olayı paylaşın. Başkalarının duyguları hakkında ne kadar çok şey dinlersek, hem kendimizi hem de birlikte yaşadığımız insanları daha iyi tanırız.

Ruh Halini Belirlemek
Bir duygu 15 ile 30 saniye içinde gelir ve gider, oysa bir ruh hali günlerce sürebilir. Herkes moralin iyi ya da kötü olmasının ne anlama geldiğim bilir. Ancak ruh halimizin etrafımızdaki insanları nasıl etkilediğini her zaman anlamayız. Bu, fiilen evde iyi ya da kötü bir havanın esmesine yol açar. Önce moralin kötü, sonra da iyi olduğu bir ruh hali piyesi oynayın. Çalar saati on beş dakika sonraya kurun ve herkes morali bozukmuş gibi rol yapsın: Düşünceli, dik başlı, saldırgan, içine kapanmış, süngüsü düşmüş, küskün ve haklı... Saat çalar çalmaz, bu kez on beş dakika herkes morali iyiymiş rolünü oynasın: Yardımsever, dikkatli, cömert, tatlı, mutlu, özenli, enerjik, hoşnut ve sabırlı... Bu ruh halini oluştururken neler hissedildiği üzerine tartışın. Sonra da farklı ruh hallerinin başkalarında hangi duygulara yol açtığını konuşun.

Öfkeyi Yönetmek
Çocuk kızdığı zaman intikam almak isteyebilir. Bu normal bir duygudur. O halde çocuğunuzu bu duygudan barışçı bir şekilde kurtulması için neden teşvik etmiyorsunuz? Bir kâğıt parçası verin; üzerine o işi yapan kişinin neyi hak ettiğini yazsın. Bitince çocuk yazdıklarını yüksek sesle okusun. Genellikle cezanın ağırlığı karşısında gülmeye başlayacaktır. Hiddeti geçtikten bir süre sonra, o kişiye karşı hissettiklerini hangi yollarla anlatabileceğini tartışın. Anne ve babalar da kızar. Aynı egzersizi yapabilirler, ama yazdıklarını yüksek sesle okumak yerine kâğıdı parçalayarak atmalıdırlar. Sonra kızdığınız kişiye neler hissettiğinizi anlatın.

Zor Duygulara Tepki Vermek
Değer verdiğimiz birisini incinmiş, kızgın ya da mutsuz gördüğümüzde ifade ettiği duyguları dinlemek yerine bunları "gidermek" ihtiyacı duyarız. Aşağıdaki oyun herkese dinlemekle "gidermek" arasındaki farkı gösterecektir. Küçük kâğıt parçalarının bir yüzüne "gider", öteki yüzüne de şunları yazın: Delilik etme. Üzülme. Mutlu olmalısın. O kadar da kötü değil. Başka kâğıt parçaları hazırlayın. Bir yüzüne "dinle", öteki yüzüne de şunu yazın: Kızgın görünüyorsun. Endişeli olduğun izlenimi veriyorsun, öyle mi? Bu seni incitmiş olmalı. Mutlu görünüyorsun. Bu çok zor olmalı. Kâğıtları katlayıp bir şapkanın içine koyun. Herkes bir kâğıt seçsin ve okusun. En yaşlı kişi, kızgın, endişeli ya da mutlu bir durum düşünüp anlatsın. Kâğıdında söz konusu duruma uygun bir şey yazan, söylesin. Oyunu yöneten daha sonra yanıtın ne olması gerektiğini ve "gider" veya "dinle" seçeneklerinin hangisinin o duruma uygun olduğunu açıklasın. Herhangi bir durum oluşturabilen, bunu açıklasın ve oyun devam etsin.

Zorlu Duyguları Plastik Hamuruyla Dışa Vurmak
Bir torba plastik hamuru satın alın. Bu oyun hamuru en çılgın, en kızgın, en kıskanç duyguların ifade edilmesinde kullanılacaktır. Bir parça plastik alın ve duygularınızı ifade eden herhangi bir şekil verin, sonra bunu sıkın, vurun, ayaklarınızın altına alın, fırlatıp atın ya da üzerinde tepinin. Canınız isterse, bunları yaparken sesler de çıkarabilirsiniz. Bir süre sonra gülmeye başlayacaksınız. Çocuklar bunu bir kere yaptıktan sonra sizden gene plastik hamuru isterlerse, şaşırmayın. Plastiği şekillendiren ve sıkıştıran birisine katılmak ve duygularını ifade etmesini teşvik etmek de eğlendiricidir. Bu faaliyet, serbestçe dile getirildiğinde, zor duyguların nasıl olumlu duygulara dönüştürülebileceğini göstermektedir.

Doğru Tepkiyi Vermek
Bizi yaralayan şeyler hepimizin başına gelir; bir şeyler söylemek isteriz, ama nedense yapamayız. Herkes tepki göstermekte zorlandığı bir olay düşünsün ya da böyle bir olayı tahayyül etsin, örneğin: Bir grup çocuk bana kötü bir ad taktı; öğretmenin biri okuldan sonra beni cezaya bıraktı; patronum beni işten attı... Herkes bu olayı bir kâğıt parçasına yazsın, kâğıdı katlayıp bir şapkanın içine atsın. Herkes şapkadan bir kâğıt seçsin. Sırayla herkes kâğıtta yazılı olanı yüksek sesle okuyup bu durumda ne yapacağını söylesin. Söyleyecek bir şey bulamayan yardım isteyebilir ve ötekiler fikir verebilir. Belli bir duruma nasıl tepki verildiğini dinlemek çocuğun benzer durumlardaki cesaretini artırır

Gözyaşının Faydalan
Üzüntümüzü dışa vurmanın en önemli araçlarından birisi, ağlamaktır. Oysa insanlar çoğu kez hassas görünmemek için ağlamaktan korkar. Erkek çocuklara sık sık sadece kızların ağladığı söylenir. Bu doğru değildir. Ağlamak da gülmek gibi herkesin yaşamının bir parçasıdır. Eğer çocuk ağlamanın kabul edilebilir bir şey olduğunu algılarsa, duygularını içine atacağına dışa vurur. İçinizden ağlamak geldiğinde, sakın öteki odaya koşmayın. Çocuklarınız ağladığınızı görsün ve onlara niçin üzgün olduğunuzu anlatın. Hem merhamet duygusunu, hem de ağlamanın kötü bir şey olmadığını öğreneceklerdir.

Utanıyorum
"Utanç" sözcüğü küçük düşmek ya da sıkıntı duymakla karışık bir duygu yaratır. Anne-babalar olarak çocuklarımızın kendilerinden utanmasını istemeyiz. Onların yanlışlarından öğrenmesini ve bir dahaki sefere bir şeyi daha doğru ya da farklı yapmayı keşfetmesini isteriz. Suçluluk ve değersizlik yerine, yaptıklarını belirleme yöntemleri tespit ederek kendilerini iyi hissetmelerine yardımcı olmayı arzu ederiz. Bu nedenle çocuğunuz bir daha kardeşinin ödevini berbat ettiğinde, kazara bisikletiyle arabanıza çarptığında, uzak durmasını söylediğiniz sobada parmağını yaktığında ya da okulda pantolonunu ıslattığında ve yüzünde ya da davranışlarında utanç duyduğunu hissettiğinizde, ona bir şey söylemeden duygularını ifade etmesine izin verin. Durumu düzeltmek için neler yapabileceğini kendisi düşünsün. Onu hâlâ sevdiğinizi söyleyin.

Aktif Dinleme
Bir ailede, bazı kişiler sorunları çözerek ve tavsiyede bulunarak yararlı olduklarını düşünür. Gerçekte en büyük yardımı, sadece sorunu olan kişinin seçeneklerini aktarırkenki duygularını dinlersek yaparız. Bu bir dinleme egzersizidir. İki kişi olun. Birisi işte, okulda, evdeki bir sorunu anlatsın. Öteki anlatılanı dinlesin. Dinleyen, duyduklarını tekrar etsin. Sadece dinleyin, soru sormayın ve sadece duyduklarınızı aynen tekrarlayın. Tavsiyelerde bulunmayın ve çözüm önermeyin. Konuşmacının kendi fikirlerini ifade edinceye kadar konuşmasına izin verin. Sonra roller değişsin. Birisinin sizden bir öneri beklediğini hissettiğinizde yapılacak en iyi şey, ona tavsiye mi yoksa sadece dinlemenizi mi istediğini sormaktır.

Başarısızlık Nedir?
Başarısızlık bir şeyi istediğiniz gibi yapamamak değildir. Başarısızlık bir işi bozmak da değildir. Bu, hiçbir şeyi doğru dürüst yapamama duygusudur ve başarının tam tersidir. Günümüzde çocuklara konulan standartlar o kadar yüksektir ki, bu çocuklarda yeteri kadar iyi olmadıkları duygusunu uyandırıyor. Çocuğunuzun başarısızlık korkusuna kapılmadan deneme cesaretini bulması için ne yapmalısınız? Çocuğunuzun yaptıklarını izleyin ve olumlu gördüklerinizi övün. Davranışlarınızla ona hayatın hem başarısızlık hem de basan içerdiğini öğretebilirsiniz. Çocukluk birçok kez denemek ve her sefer tam becerememektir. Çocukların her şeyde mükemmel olmaları beklenmemelidir. Bu açıklamalar yardımcı olabilir, ancak çocuğunuzu her zaman için başarısızlık duygusundan koruyamaz. Başarısızlık hisseden çocuğu, bu duygunun nasıl olduğunu kendiniz hatırlayıncaya kadar dinleyin. Ondan sonra çocuk kendisini anladığınızı görecektir.

Öfkeyi Geride Bırakmak
Kimi zaman öfkelenmek, "öfkelenmemekten" daha kolaydır. Çocuğunuza kendini yatıştırmayı öğrenmesinde yardımcı olun. Herkes kızdığı ya da gücendiği birine bir mektup yazsın. Ne hissediyorsa, kâğıda döksün. Korkmayın, bu mektubu hiç kimse okumayacaktır. Bu sadece sizin için yazılmış bir mektuptur. Yazma işlemi için en az yirmi dakika verin. Mektuplar bitince, yazarlarını bir araya toplayın. Herkes yazdığı mektubu parçalarken, zihninden bir şeyi atma duygusunun ve sanısının tadına varsın. Parça parça kâğıtları bir yerde yakabilirsiniz de. Kimi zaman sadece yazmak bile insanın kendini daha iyi hissetmesine yol açar ve hatta kimi zaman kötü duygular uçup gider. Çocuklarınızla bir kere bu faaliyeti yaptıktan sonra, birisine kızdıklarında onları tekrar aynı şeyi yapmaya teşvik edin.

Korkuyorum
Her anne-baba çocuğunun okul dönüşü şunları söylerken hissettiği acıya kişisel olarak tanık olmuştur: Okulun kabadayısı beni itip kakıyor, okula gitmekten korkuyorum; en iyi arkadaşım hakkımda dedikodu yayıyor ve ben bir şey söylemekten korkuyorum; yarına bir ev ödevim var ve ben ödevi sınıfın önünde okumaktan korkuyorum... Çocukların da korkuları vardır. Çocuğunuz korktuğunda ona nasıl yardım edebileceğinize dair bazı önerilerde bulunalım:
* Onları dinleyin, korkularını anlamaya çalışın.
* Korkuyla baş edebilmek için bütün olasılıkları beyin fırtınasıyla sıralayın. Size söylediği bütün fikirleri bir yere yazın ve bir plan yaparak bunlar üzerinde konuşun.
* Rol yapın. Çocuk kendisi olsun, siz de söz konusu olan kişi olun, bakalım ne yapacak? Böylece çocuk korkuyla yüzleşmeden önce deney yapma ve rahatlama fırsatına kavuşur.
* Korkuyla baş etmek üzere atacakları adımları destekleyin.
* Ona kendi hayatınızdan sizi korkutmuş olan bir anı anlatın.

Öfkenizi Anlamak
Öfkeliyseniz, bu ardında bir nedenin bulunduğu anlamına gelir. Şimdi öfkenin ardındaki sorunu keşfetmeyle ilgili bir yöntem söz konusu edilecek. Ayrı ayrı arşiv kartlarına aşağıdaki cümleleri yazın:
* Yapmak istemediğim bir şeyi yapıyorum.
* Hoşlanmadığım bir şey oluyor.
* İhtiyaç duyduğum bir şeyi alamıyorum, istemediğim bir şeyi alıyorum.
* Yapmam gereken bir şeyi yapmıyorum
Kartları bir havlunun altına koyun.
Birinci kişi havlunun altından bir problem kartı seçip aşağıdaki üç soruyu cevaplasın:
1.Böyle düşündüğünde neler hissediyorsun?
2.Bu senin başına gelirse, ne yaparsın?
3.Bu soruna bir örnek verebilir misin?
Bir sonraki kişi başka bir kart seçip aynı sorulan yanıtlasın. Çoğu kez öfkemizin nedeninin bir başkası olduğunu düşünürüz. Ancak bir kere öfkenin bir sorunun göstergesi olduğunu görürsek, o zaman bir an için durup sorunun ne olduğunu araştırmaya başlarız.

İyi ve Kötü Sözcükleri Hissedin
Bazı sözcükler iyi duygular uyandırır. "Teşekkür ederim", "Seni seviyorum", "Ne kadar doğru bir karar" ve "Çok zekisin" gibi... Başka sözcükler ise incitir. "Aptalın tekisin", "Neyin var?" veya "Hiçbir şeyi doğru dürüst yapamaz mısın?" gibi... Bunları yükseltici ve alçaltıcı sözcükler diye ayırabilirsiniz. Şimdi şu oyunu oynayın. Birisi yükseltici ve alçaltıcı sözcükler söylesin, geriye kalanlar da bunları duyduklarında neler hissettiklerim anlatsın. Sırayla herkes önce yükseltici, sonra alçaltıcı sözcükler söylesin, ötekiler duygularını ifade etsin. Her bir sözcük kümesi karşısında hissedilmesi mümkün olan bütün duyguları dillendirmeye çalışın. Bu oyundan sonra ailecek insanları paramparça edecek alçaltıcı sözcükler yerine yüceltecek yükseltici sözcükler kullanma karan alın. Hatta, "Bu ailede alçaltıcı sözcük kullanılmayacak" bile diyebilirsiniz.

Göz Göze Konuşmak
Çoğu kez birbirimize odanın öbür ucundan sesleniriz. Çocuklara ev ödevlerini yapmaları için bağırır, onların bizi dinlemelerini bekler ve dinlemediklerinde de kızarız. Bugün her sözü birbirinizin gözünün içine bakarak söylemeye çalışın. Çocukla konuşurken diz çökün, sizden uzun birisiyle konuşurken, sandalyeye çıkın. Bunu bir oyun haline getirin. Muazzam sonuçlar bekleyin! Kendisine hitap ettiğiniz herkes dinleyecek ve yanıt verecektir

Sözsüz iletişim
Aile fertleriniz kendilerini sözsüz olarak ne kadar iyi ifade edebiliyor? Bu oyunun amacı el hareketleri, homurtular, fiziksel dokunuş ya da işaret lisanıyla, kısacası sözcükler dışında her şeyi kullanarak birisinin bir şeyi iletmesini sağlamaktır. Eylem; kapıyı açmak, bir bardak süt vermek, palto ve çizmeleri giymek ya da bir not yazmak gibi basit bir şey olsun. Bir kişi el kol işaretleri yapsın, ötekiler onun ne yapılmasını istediğini kavramaya çalışsın. Eylemi fiziksel desteğe başvurmadan iletmeye çalışın. Sık sık rolleri değiştirin ve oyun sürdükçe eylemlerle ilgili olarak daha yaratıcı olmaya çalışın.

Dinleme Becerisi Egzersizi
Spor, okuma, müzik aleti, yabancı dil gibi çok şeyin egzersizini yaparız. İnsani becerilerin egzersizini yapmak da aynı ölçüde önemli değil midir? Çocuklar örneklerle ve deneylerle öğrenir, bu nedenle bu dinleme becerisi oyunu onlara her ikisini de sağlayacaktır. Birisi konuşsun, öteki dinlesin. Dinleyen ilkönce kötü dinleme özellikleri göstersin (başını konuşan kişiden başka tarafa çevirmek, dikkatini başka yöne vermek ya da dalgın olmak, bir şeyle oynamak, bölmek ya da ilgi göstermemek gibi). Sonra iyi dinleme özellikleri yapsın (göz göze gelmek, ara sıra başıyla onaylamak, anlatılan konu hakkında kısa yorumlarda bulunmak, öne eğilmek ya da ilgili görünmek gibi). Dinleyici iki dakika kötü dinleyici, iki dakika iyi dinleyici olsun. Sırayla herkes yapsın. Oyuna katılmayanlar da izlesin. Kötü dinleyici özelliklerinin bu kadar açıkça gösterilmesini izlemek pek eğlencelidir.

Tartışma Kutusu
Ailecek yemek yedikten sonra veya herkesin bir arada bulunduğu bir sırada herkes bütün aileyle birlikte tartışmak istediği bir konuyu yazsın. Bu, herhangi bir haber, okulda öğrenilen bir şey, tatil seçenekleri, okulun kabadayısıyla nasıl baş edileceği, ahlaki bir konu ya da bir aile bireyinin tartışmak istediği herhangi bir şey olabilir. Bütün konular katlanır ve bir kutuya konur. Bir tane çekin ve ailecek iyi dinleme özellikleri göstererek, başkalarının görüş ve fikirlerine saygı duyarak ve birbirinizin sözünü kesmeyerek bunu konuşun. Eğer herkesin hoşuna gidiyorsa, her akşam bir tanesini seçin. Yeni fikirlerin eklendiği bir fikir kutusu yapabilirsiniz. Otomobille yolculuğa çıktığınızda, tartışma kutunuzu yanınıza almayı unutmayın.

Bir Şeyi Sonuna Kadar Anlatmak
Eğer sizi özellikle sıkan bir şey varsa, üç beş cümleyle duygu ve düşüncelerinizi dışa vurmanız pek kolay değildir. Çoğu insan rahatça konuşabilmek için gevşemek ve söylediklerinin dinlendiğini hissetmek ister. Sırayla herkese kendi düşüncelerinin ince ipliklerini izleyebilmesi için süre tanıyın. Konuşmacı o sırada onu sıkan ne varsa o konuyu seçsin ve anlatmaya başlasın. Konuşmacı düşüncelere dalmışken, dinleyiciler nefes almalı ve sabır göstermelidir. Anlatılanın bittiğine konuşmacı karar verir. Konuşanın çok zamana ihtiyacı olduğu için sıra herkese gelemeyebilir. Herkese sıra gelebilmesi için tekrar ne zaman buluşacağınıza karar verin.

Süre Zamanı
Bir insana kendisine söyledikleriniz üzerinde düşünmesi için süre vermek çok güzel bir armağandır. Düşünmek zaman ister. Ailenizdeki herhangi birinin ne düşünmesini isterdiniz? O kişiye bir not yazın veya sizin bir fikriniz, endişeniz ya da sorunuz üzerine düşünmesini kendisinden rica edin. "Benimle birlikte alışverişe gitmeyi... gelecek yıl tatilini nerede yapmak istediğini... evdeki işlerini sabahleyin bitirmeyi... okul balosuna gidip gidemeyeceğimi... bana zaman ayırmayı düşünür müsün?" Bir süre geçtikten sonra, bu konuyu düşünüp düşünmediğini veya düşünmek için daha fazla zamana mı ihtiyaç duyduğunu sorun. Eğer bir şeyi düşünmeniz sizden talep edilirse, düşüncelerinizi tartışabilmek için o gün veya ertesi gün içinde bir saat belirleyin. Bir çocuk konuşma ihtiyacı içindeyse ve sizin de aceleniz varsa, şunları söylemek çok önemlidir: "Seni dinlemek isterim, ama şimdi mümkün değil, saat sekizde konuşabilir miyiz?" Ancak buna uymaya gayret edin ve saat sekizde konuşmak için siz çocuğunuzun yanına gidin.

Mektup Yazma Akşamı
 Mektup almak ne kadar güzeldir! Çocuklarınıza mektup göndererek başkalarını sevindirmeyi öğrenmelerine yardımcı olun. Bir mektup yazma akşamı düzenleyin. Mektup yazma akşamında kullanılmak üzere kâğıt, kalem ve kartpostal hazır edin. Güzel bir müzik açın, bisküviler koyun ve birlikte olmanın tadını çıkartın. Mektup yazmak ya da resim göndermek isteyebilecek olan herkese hasta olduğunu ya da zor bir dönemden geçtiğini bildiğiniz bir tanıdığın adını verin. Ortak bir mektup takvimi oluşturmak da isteyebilirsiniz. Buraya dost ve akrabaların doğum günlerini kaydedin. Herkes kime hangi tarihte mektup gönderdiğini işlesin. Gelen mektuplar da takvime girilsin. Daha küçük bir çocuğa daha büyük bir partner vererek imla ve fikir açısından

Cevap Verme Süresi
Bulabildiğiniz her fırsatta çocuğunuzu bir şey hakkında düşünmeye teşvik edin. Örneğin şöyle yapabilirsiniz: Size güzel bir soru sorduğunda, bir konu hakkında görüşünüzü almak istediğinde ya da nasıl çözeceğini bilemediği bir problemi aktardığında, sohbeti koyulaştırmak üzere ona şunları söyleyin: "Bunun üzerine düşünmek için biraz zamana ihtiyacım var; o nedenle şimdi susacağım. Niçin sen de birkaç dakika düşünmüyorsun? Sonra birbirimize düşüncelerimizi açarız." Bu tür bir etkileşim çocuğunuza onun fikir ve düşüncelerine değer verdiğinizi gösterir.

Dokunuş
Bir bebeğin ilk deneyimleri onu saran kollar, bir kalbin atışı ve anne-babasmın koynunda yatarken hissettiği tenin dokunuşudur. Dokunuş, beşikten mezara kadar hepimiz için büyümek ve gelişmek açısından yaşamsal olan bir ihtiyaçtır; tek bir sözcük kullanmadan birbirine bağlılık ve ilgiyi iletme yeteneğine sahiptir. Aile dokunuş aracılığıyla sevgi alıp vermenin değerini öğrendiğimiz ilk ve en önemli yerdir.

Stres Atmak
Stres içinde ve duygusal olarak gerilmiş bir aile ferdini gördüğünüzde, stresinin bir kısmını giderip gideremeyeceğinizi sorun. Elinizi omuzlar, sırt, baş ya da kolların üst kısmı gibi vücudunun bir bölgesine koyun ve en az bir dakika tutun. Elinizi koyduğunuz yere yoğunlaşarak kaslarını gevşetsin. Stresin eliniz üzerinden akıp gittiğini tahayyül ederken derin derin nefes almasını söyleyin. Kötü bir gün geçirdiğini fark ettiğiniz aile ferdine bu terapiyi gönüllü olarak uygulayın.

Kucaklaşma
Hep birlikte kucaklaşma özellikle çocukların hoşuna giden bir şeydir. Birden fazla çocuğu olan anne-babalar hep birlikte kucaklaşmayı uygular. Herkes akşam yatağa gitmeden ya da sabah evden dışarı çıkmadan önce hep birlikte kucaklaşmaya zaman ayırın. En uzun kişiyi ortaya alıp etrafında halka oluşturarak kucaklaşmaya başlayın. Bir-iki-üç diye sayın ve herkes kollarını sarsın. Sırayla herkes halkanın ortasına girsin. Bu tür kucaklaşma, herkesin her gün isteyeceği kadar keyiflidir.

Barışa Uzan
Dünyada barış, ailede barışla başlar. Elini uzat şarkısını anımsayın. Aile elimizi başkalarına uzatmayı öğrendiğimiz yerdir. Bir araya gelmeye zaman ayırın ve bir halka yapın. El ele tutuşun ve birkaç dakika gözlerinizi kapatın. Bu süre içinde aileniz, arkadaşlarınız ve insanlıkla ilgili güzel şeyler düşünün. Bu tür anlarda çocuklar aile için kutsal olan değerleri anımsar. Dünya bize türlü biçimlerle dokunur: Sonbaharın renklerine, denizde kabaran dalgalara baktığımızda gözlerimiz aracılığıyla; dağdan çıkan soğuk bir pınarın suyuna uzandığımızda ellerimiz aracılığıyla; ilkbahar çiçeklerini kok-ladığımızda burnumuz aracılığıyla ve kuşları ya da rüzgârı dinlediğimizle kulaklarımız aracılığıyla... Kırlık bir yere gidip bir yürüyüş yapın. Hep birlikte sessiz yürüyün, rüzgârı hissedin, kuşları dinleyin ve etrafınızdaki güzellikleri seyredin. Eve döndüğünüzde dünyanın her birinizin yaşamına nasıl dokunduğunu ve esin kaynağı olduğunu konuşun.

Toprakla Kucaklaşma
En son ne zaman toprağın üzerine uzanmak için zaman ayırdınız? Bir battaniye alıp bunu hemen bugün yapın. Gözlerinizi kapatın ve vücudunuz toprağa yapışsın. On beş dakika hareketsiz yatın. Bir aile kavgasından, iş yerinde ya da okuldaki zorlu bir günden sonra, bir karar alma arifesinde ya da sadece bir süre hayatı hissetmek istediğinizde, bu çok iyi gelir

Hayır Demeyi Öğrenmek
Çocuğuna kötü dokunuşları öğretme görevini kimse sevmez. Ebeveyn olarak çocuğunuza bu dünyada kendilerini incitecek kötü insanların bulunduğunu anlattığınızda, onun dünyasını karartacağınızı düşünebilirsiniz. O zaman ne yapmalı? Bu konuda yazılmış değişik kitaplar ve broşürler bulunmaktadır. Hatırlanması gereken bazı noktalan sıralayalım:
Açık iletişim her şeyden önemlidir. Çocuğunuzu dinleyin ve sakın size anlattıkları karşısında duyduğunuz şaşkınlığı göstermeyin, yoksa size anlatmaz. Çocuğunuz, ne söylerse söylesin, ne olursa olsun, onu seveceğinize güvenmelidir. Utanç duymamaları için sık sık ve açıkça vücutları üzerine konuşun. Çocuğunuza kendisinin istemediği hiç kimsenin dokunmaya hakkı olmadığını öğretin. Basit bir kucaklama da olsa, herhangi birine, herhangi bir zamanda dokunulmak istemediklerini söyleyebileceklerini vurgulayın.
Ailede güveni geliştirin ki, her zaman çocuğunuza inanabilesiniz. Herhangi bir şekilde kendisini rahatsız hissediyorsa, doğru gitmeyen bir şey var demektir

Bakım
Bakım bir yaşam tarzıdır; aile içinde olsun, dünyada olsun isteğe bağlı olan bir şey değildir. Aile birçok açıdan Mr bahçe gibidir. Hepimiz farklı hızlarla büyür, var kalmak için sevgi ve bağlılıkla beslenmeye ve kimi zaman da yabani otlanmızm ayıklanmasına ve yeni tohumların atılmasına ihtiyaç duyarız. Bir ailenin üyelerine verebileceği en büyük armağan, herkesin aile ve dünya bahçesinin bakımından sorumlu olduğu bilincidir. Herkes bakım için zaman ayırmalı, ara sıra yabani otlan ayıklamalı ve sulamak için kendi katkısını yapmalıdır. Böylece herkes destekleyici bir çevre içinde kendi kişiliğini geliştirebilir.
'Eğer onu canlı tutacak sevecen bir bahçıvan yoksa, bahçe çabucak ölür. " May Sarton

Hastabakıcılık Görevi
Anne ve babalardan hastalanan çocuklara evde bakmaları beklenir. Niçin çocuklara da hasta bakmayı öğretmeyelim? Aile bireylerinizden biri hastalandığında bir "hastabakıcı nöbeti" koyun. Bu nöbet aile fertlerinin her birinin günün belli saatlerinde hasta olana bakmasını (su ve okuyacak şeyler vermek, konuşmak isterse onunla sohbet etmek, yemeğini yedirmek, üstünü örtmek, yürümesine yardım etmek, vb.) sağlar. Çocuğunuza, insanın kendisini iyi hissetmediği zaman ilgi görmesinin ne kadar güzel bir duygu yarattığını vurgulayın. Çocuk hastalanırsa, o da ailenin öteki fertlerinden aynı bakımı bekleyebilir. Çocuklar işe yaramayı pek sever ve çoğu kez büyük ilgi gösterir, ama ne yapacaklarını bilemezler. Bu, ne kadar iyi baktıklarını gösterebilmeleri için onlara bir şeyler öğretir.

Not Yazın 
Empati başka birine şefkat göstermektir. Aynı durumda siz olsaydınız, ne yapılmasını isterseniz, onu yapmaktır. İlginizi göstermenin küçük bir yolu da evin değişik yerlerine desteğe ihtiyaç duyan kişiye notlar bırakmaktır. Banyodaki aynaya bir not bırakırsanız, sabahleyin gördüğü ilk şey bu not olacaktır; tabağına iliştirdiğinizde yemeğini gülümseyerek yiyecektir; arabasının camına da iliştirebilirsiniz. Bu tür notlar yazmak çok az zaman alır. Okuması basit olmalıdır: "Cesaret, başaracaksın!" "Seni seviyorum, en büyük sensin." "Bugün seni düşüneceğim." Bunu sadece bir kere bile yapsanız, çocuklarınız büyük bir olasılıkla bu eğlenceye katılmak isteyecektir. Bu nedenle evin belli bir yerine küçük bir sepet içine kâğıt-kalem koyun ve herkesi hafta içinde birkaç not yazmaya teşvik edin.

Teşekkür Ederim
Bir ailede gün boyunca farkına varılmayan ve takdir edilmeyen o kadar çok şey gerçekleştirilir ki... Bugün teşekkür etme töreni için zaman ayırın. Hep birlikte oturun ve her sefer bir aile ferdinde odaklanarak herkes o kişiyi niçin takdir ettiğini anlatsın. Örneğin: "(filanca) seni takdir ediyorum, çünkü Teşekkür ederim." Teşekkürleri alelacele art arda dizmezseniz, herkes yaptıklarından ötürü kendini iyi hisseder ve gelecekte de işbirliğine açık olur. Herkes takdir gören kişi olma fırsatım elde etmelidir.

Tabiata Bakmak
Tabiat görmezlikten gelinemeyecek ve kaçılamayacak şekilde etrafımızı sarmış olsa da, güzelliklerine bakıp ilgi göstermezsek, onun değerini bilemeyiz. Denediğiniz, sizin için özel olan bir şeye bakmak daha kolaydır. Çocuklarımızın dünyalarına özen göstererek ve etraflarındaki doğal çevreden huzur bularak büyümelerini isteriz. Birlikte bakarak onlara tabiata ilgi göstermeyi öğretin. Ayda bir kere bir hafta en küçük çocuk yatmadan önce hep birlikte dışarı çıkıp gökteki aya bakın. Her gece büyümesini veya küçülmesini, gökyüzündeki yerinin değişmesini izleyin. Ay hakkında bir masal uydurun. Birisi başlasın, herkes bir-iki cümle eklesin. Bir kütüphaneden gökyüzündeki yıldızlan gösteren bir harita da alabilirsiniz. Yıldız kümelerini birlikte öğrenin ve izleyin. Gecenin sessizliğini dinleyin ve gökyüzündeki yıldız kümelerini tespit etmeye çalışın.

Birlikte Televizyon İzleyip Tartışmak
Televizyonda birlikte yaşayan ve birbiriyle iyi geçinmeye çalışan insanları, aile durumlarını gösteren birçok program vardır. Bunlardan bir tanesini seçin ve ailecek izleyin. Artistlerin birbirlerine nasıl davrandıkları üzerine konuşun ve başka bir artiste empati gösteren artistin tutumunu öne çıkarın. Ayrıca davranışların empatik olmadığı sahnelere de işaret edin. Reklamlar sırasında televizyonun sesini kısarak insanların birbirlerine empatiyle davrandığı bir sahneyi ele alın. En önemlisi çocuklarınıza televizyonda gördükleri şeylerin çoğunun gerçek yaşamda tekrarlanmaması gerektiğini söylemektir. Televizyondaki şovların çoğu insanlar arasındaki çatışmalarla ilgilidir. Birbiriyle iyi geçinen ailelerle ilgili şovların sayısı çok azdır.

Çocuğunuzun Dünyası
Gün içinde çocuğunuza empatinin ne olduğunu göstermek için birçok fırsat çıkar. Aşağıdaki durumlardan herhangi birini ele alın: Çocuğunuzun en sevdiği yiyecek bitmiştir; ev ödevini bulamamaktadır; en sevdiği arkadaşı başka bir yere taşınmaktadır; saç biçiminden nefret etmektedir; vb. Biz bu sorunları kolayca aşabileceğimiz için çocuğumuzun da bunları kolayca çözebileceğini sanırız. Ancak bir an için kendinizi çocuğun içinde bulunduğu zor durum-daymış gibi düşünün. O zaman onun açısından bir ev ödevini bulamamanın sizin açınızdan iş hayatında önemli bir siparişi kaybetmek anlamına geldiğini hatırlayın. Bir süre için düşündükten ve çocuğunuzun sorununun önemini kavrayabildikten sonra içinde bulunduğu duygulan ona yansıtın ve empati gösterin. Sizin bu örneğinizden çocuk bir şeyi başkasının gözüyle görmeyi öğrenecektir. Birisi için basit ve kolay çözülebilir olan bir şey, başkaları için zordur. Dinlemek ve anlamak bu nedenle bu kadar önemlidir.

Arkadaşlık
Arkadaşlarımız hayatımızdaki harikulade mücevherler ve son derece güzel el işlerinden yapılma hazineler gibidir. Aklımıza yeni fikirler getirir, kim olduğumuzu ve kim olmak istediğimizi bizimle paylaşır ve bir süre için de olsa hayat yollarında bizimle yan yana yürürler. Aileni seçemezsin, ama arkadaşlarını seçebilirsin, derler. Bir aile, arkadaş sahibi olmak için arkadaşlık sunmak gerektiğinden yola çıkarak fertleri arasındaki ilişkide arkadaşlığı seçerse, bu bir armağan değerindedir.
"Arkadaş, sizin hakkınızdaki her şeyi bilen ve her şeye rağmen sizi seven kişidir."
  Christi Mary Warner

Arkadaş Olmak Demek...
Çocuğunuzla arkadaşlığın ne olduğu üzerine konuşun. Kendi arkadaşlarınızı ve onları niçin sevdiğinizi anlatın. Kendi arkadaşlarını anlatan çocuğu dinleyin. Birlikte arkadaşlıktan söz eden bir kitap ya da kart yazın. Şöyle başlıklar koyabilirsiniz: "Benim için arkadaşlık demek...", "İstediğim arkadaşım", "Arkadaşlık çok güzel bir şeydir, çünkü..." Çocuğunuz buraya arkadaşlıkla ilgili bütün düşüncelerini yazsın. Bu kitabı birlikte hazırlarken, arkadaşlık geliştirmek için harcadığınız yıllan onunla paylaşın; çocuğunuza arkadaşlık hakkında soru sorma ve kendi arkadaşlarıyla olan sorunlarını anlatma fırsatı tanıyın. Bu kart ya da kitap saklanmalıdır. Böylece bir sorun çıktığında, çocuğunuz bir arkadaşını artık sevmediğini ya da en iyi arkadaşının kendisinden soğuduğunu söylediğinde, arkadaşlığın ne anlama geldiğini birlikte okuyup hatırlayabilirsiniz.

Arkadaşlık Kurmak
Arkadaşlık her yaşta önemlidir. Arkadaş edinmeyi biliyorsanız, arkadaş bulmak kolaydır. Birinci adım, etrafınızda olmasını istediğiniz kişiyi seçmektir. Sizi güldüren, size doğru şeyi söyleyen, zeki, sizde kusur bulup asla azarlamayan ya da sadece birlikte olmaktan zevk aldığınız birisi... Çocuğunuzun sevdiği insanlar arasından bir "Arkadaş Listesi" yapmasına yardımcı olun. Adın yanına çocuk söz konusu kişinin şu anda niçin arkadaşı olduğunu ya da niçin bu insanla arkadaş olmak istediğini yazsın. Şimdi işin zor tarafını gerçekleştirmeli, ona "Arkadaşlar birlikte bir şeyler yapar ve deneylerini paylaşır" gibi sözler söyleyerek arkadaşlığın emek isteyen bir şey olduğunu açıklamalısınız. Söz konusu kişiyle zaten arkadaş olmuşsa, bunlar oluyor demektir. Ama olmuyorsa, o zaman bu kişiyle nasıl arkadaş olunacağını birlikte konuşun. O kişiye her gün bir soru sormak, birlikte yemek yemeyi ya da oyun oynamayı teklif etmek gibi basit hedefler koymalısınız. Fikirleri hayata geçirmek her zaman kolay değildir, özellikle de çocuğunuz biraz utangaçsa. Bu nedenle onu teşvik edin ve her gün nasıl bir ilerleme kaydettiğini sorun. Eğer çocuğunuz için arkadaş edinmek çok zorsa, arkadaş listesinde yer alan çocukların birinin anne veya babasıyla görüşün.

Arkadaş Sorunlarına Yardımcı Olmak
Çocuklar açısından bugün arkadaş olup yarın ayrılmak, bugün bir gruba girip ertesi gün grubu terketmek normaldir. İşin güzel yanı, çocukların genellikle sorunlarını çözmeleri ve birkaç gün içinde tekrar arkadaş olmalarıdır. Ebeveynin yapabileceği en iyi şey çocuğun sorununu kendisinin çözmesini ve böylece ilişkinin nasıl işlediğini öğrenmesini sağlamaktır. Gene de çocuğunuzu dinleyerek ve meydana gelen durumlar üzerinde konuşarak olayı ustaca canlandırmak yararlı olur. Çocuğu dinlerken, size tasvir ettiği durumu anlıyormuş gibi tekrarlayın: "Gözde artık arkadaş olmadığınızı söyledi". Sonra çocuğun duygularına sempati gösterin: "Ne kadar üzülmüşsündür, Gözde'nin en iyi arkadaşın olduğunu biliyorum." Çocuğa seçenekler sunun: "Kendisiyle konuşmayı denedin mi, telefonla arayıp konuşabilirsin." Ve onun yaşındayken arkadaşlarınızla aranızda olup bitenlerle ilgili benzer öyküler anlatın

Arkadaş Baskısı
Çocuk arkadaşlarının fikir ve düşüncelerine ebeveynin fikir ve düşüncelerinden daha fazla önem vermeye başladığı gün, anne ve baba dehşete düşer. Buna arkadaş baskısı denir ve yaklaşık olarak bu yedi yaşındayken, çocuk okulda başka çocukların ne söyleyip ne yaptıklarına baktığında başlar. Eğer daha iyi bir kompozisyon yazmaya esinlendiriyor, daha fazla spor yapmasına yol açıyor veya sınıf mümessilliğine adaylığını koymaya yönlendiriyorsa, arkadaş baskısı yararlıdır. Ne var ki, bu uyuşturucu kullanmaya, hırsızlık yapmaya veya kardeşlere sataşmaya sevk ediyorsa, bir felakettir. Çocuğunuzun seçtiği arkadaşlar kişiliğini de etkiler. Bu nedenle eğer çocuğunuzun kimlerle arkadaşlık ettiğini ve bunların nasıl insanlar olduklarını bilmek istiyorsanız, onları tanımalısınız. Altı ayda bir çocuğunuzun en yakın arkadaşlarını ve anne-babalarım çaya, yemeğe veya pikniğe çağırın. Gönüllü olarak okul aile birliğine girin. Böylece okulda ne olup bittiğini öğrenecek ve çocuk ve öğretmenlerle yakın ilişkide bulunacaksınız. Dedektif izlenimi vermeden çocuğu izleyin ve her bir arkadaşının karakterini değerlendirin. Çocuğunuza bazı kişilerle arkadaşlık etmeyi yasaklamak yararlı olmaz. Bunun yerine söz konusu çocuğun kendi yaşamına yönelik olarak seçtiği davranışlar ve doğrultularla ilgili endişelerinizi anlatın. Eğer yardıma ihtiyacınız olursa, öğretmenlerle, dostlarınızla ve uzmanlarla konuşun.

Dostça Tartışmak
Dostça tartışmanın nasıl yapılabileceğini öğrenmek çocuğunuzu sohbetlerde özgüvenli kılar. Aileyi toplayarak herkesin ilgi duyduğu bir konuyu konuşun ya da tartışın. Seçtiğiniz konu, "Kuşlar köpeklerden daha akıllıdır" gibi saçma olabileceği gibi, "Evsiz barksızların karnı nasıl doyar, konut sorunu nasıl çözülür" gibi ciddi de olabilir. Ya da kişisel bir soru ortaya atabilirsiniz: "Birdenbire hiç paran kalmasa ne yapardın?" Amaç serbestçe konuşmak, başkasının görüşlerini dinlemek ve sadece tek bir kişinin konuşmasını önlemektir. Bir konu hakkında söylenecek şeyler bittiğinde, başka bir konuya geçin. Başka birinin düşüncelerini, duygularını ve görüşlerini tartışarak veya dinleyerek birbirinizi daha iyi tanıyacaksınız. Birbiriniz hakkında ne kadar çok şey bilirseniz, kendinizi daha yakın arkadaşlar olarak hissedersiniz. Çocuğunuzun birkaç arkadaşıyla dostça tartışmasını teşvik edin.

Ailede Arkadaşlık Kurmak
Eski bir deyiş vardır: Ailenizi seçemezsiniz, ama arkadaşlarınızı seçebilirsiniz. Ne var ki, aile içindeki ilişkilerde arkadaşlığı seçmek sizin elinizdedir. Arkadaşlarınızla nasıl karşılıklı etkileşim içine girdiğinizi düşünün. Enformasyon paylaşımı, birbirini destekleme, birlikte eğlenme, vb. Biraz gayretle ailenizde de bütün bu unsurları yaratabilirsiniz.
Nasıl başlayabileceğinize dair bazı önerilerde bulunalım:
* Günlük olayları konuşarak herkesin hayatında neler olup bittiğine ilgi gösterin.
* Özel sorular sorun. "İyi bir gün geçirdin mi?" yerine, "Coğrafya sınavın nasıl geçti?" veya "Boyamaya başladığın resmi görebilir miyim?"
* Bulaşık yıkarken birlikte dans edin.
* Yağmur altında yürüyüşe çıkın.
* Gazetelerdeki, okuduğunuz bir kitaptaki ya da günlük olayları birbirinizle paylaşın veya bir çizgi romanı ailecek izleyin.  Çocukların da katılabileceği ailecek tartışmayı teşvik edin.
* Hayal gücünü geliştirmek için, "Eğer insanlar ayda yaşasaydı nasıl olurdu?" şeklinde sorular sorun.
* Çocuğunuzdan okulda öğrendiği bir şeyi size öğretmesini isteyin.
* Lahmacun, pizza akşamları veya birlikte mektup yazma geceleri düzenleyin.
* Çocuğunuzla ilgili bir anıyı, bir olayı ya da çocuğunuzun yaşamakta olduğu bir deneyi gündeme getirin. Çocuğunuza örneklerle arkadaşlığın inşa edilecek bir şey olduğunu öğretin; iyi bir arkadaşa sahip olmak hem zaman hem de çaba gerektirir.




çocuk Yetiştirmede öneriler 1 yazısı toplam 6000 defa okundu
çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim Sayfayı Yazdır    çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim Arkadaşına Gönder

Bağlantılı Yazılar
çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim
çocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitimçocuk Yetiştirmede öneriler  1 | Eğitim