Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim

Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim
Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim
Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim
Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim
Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim



Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim
Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim
Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim
Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim
Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim
 
Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet
Kategori : Eğitim

YÜKSEK ÖĞRETİMDE PSİKOLOJİK HİZMETLER

Yüksek öğretimde psikolojik hizmetler, esas itibariyle temelde aynı felsefî görüş ve ilkelere dayanmaktadır. Fakat kapsadığı öğrenci popülasyonunun özellikleri, yüksek  öğrenim kurumlarının genel ortaöğretimden farklı olan amaçları, fakülte ve yüksek okullardaki eğitim - öğretim fonksiyonunun işleyiş ve sunuluş tarzı bakımından bazı değişik yaklaşım ve örgütlenmeyi de gerekli kılmaktadır.
Yüksek öğrenim gençliği, insan hayatında ergenlik çağının son dönemini yaşamakta veya aşmakta olan bir popülasyondur. Bu dönemin ihtiyaç ve problemleri de tabiatiyle, önceki gelişme çağlarının ihtiyaç ve problemlerinden farklıdır. Yüksek öğrenim gençliği, ev ve aile nüfuzundan çıkmakta, içendi başına karar verme ve sonuçlarının sorumluluğunu yüklenme durumundadır. Öğrenim süresince barınma, beslenme, akademik basan, kızerkek ve arkadaş ilişkileri, flört ve aile kurma, mâlî destek, sağlık gibi bir çok sorunları halletme, şahsiyet bütünlüğü ve kimlik kazanma, kendini girdiği bir meslek için yetiştirme gibi sorunları en uygun tarzda çözümleme ile yükümlüdür. Kendisinin, toplumun ve insanlığın sosyolojik, politik ve ekonomik sorunları onu daha yakından ilgilendirmekte ve düşündürmekte, hatta üzmektedir, örf ve âdetler, değerler, inançlar, tavırlar, davranışlar üzerinde daha bilinçli bir şekilde kafa yormaktadır. Kimliğini bulmaya çalışmaktadır.

Ortaöğrenimde çocuk için bir meslek seçimi problemi varken yüksek öğrenimde genç, meslek seçme durumundan ziyade, girmiş olduğu öğrenim programının hedeflediği meslekte yetişme ve mezuniyette iş bulma sorunlarıyla doludur. Bütün bu ve benzeri sorunların çözüm karar ve plânlarında asıl yetkili ve sorumlu olan gencin kendisidir. Bu yetki ve sorumluluklarda gencin desteğe ihtiyacı vardır  Yüksek öğretim, amaç itibariyle, ilk ve orta öğretimde verilen genel eğitim amacından farklıdır. Yüksek öğrenim, gençlere, belli iş alanlarında derinlemesine ve yüksek aşamada alanla ilgili bilgi, beceri, tavır ve davranışlar kazandırmayı amaçlamaktadır. Meselâ doktor, mühendis, öğretmen, hukukçu, yönetici, sanatçı... yetiştirmeye çalışır. Yüksek öğretimin işleyiş tarzı da farklıdır. Yüksek öğretimde aynı fakültedeki öğrencilerin bile öğrenim programlan farklı olabilir. Bir derste beraber olan öğrenciler, başka bir derste ayrı bir grup içinde olabilirler. Onun için yüksek öğrenimde sınıf öğretmenliği, rehber öğretmenlik gibi hususlar işlemez.

O halde yüksek öğretimde üniversite gençliğinin ihtiyacı olan psikolojik hizmetlerin örgütlenme ve sunuluşunu da ona göre şekillendirmek gerekmektedir. Yüksek öğrenimde öğreticiler, ön planda, alanlarındaki bilgi, becerileri ve meslek tavırlarını öğrencilerine kazandırmayı hedef almaktadır. Gençlerin kişisel-psiko-sosyal problemleriyle uğraşmaya ne vakitleri vardır, ne de düzen ona göre kurulmuştur. Esasen yüksek öğrenimdeki öğreticilerin büyük çoğunluğu, öğretmenlik formasyonu (pedagojik formasyon) bilgi ve becerilerini almadan öğretim işine girmiş bir meslek grubudur. Bunların öğrenci "psikolojik hizmetler" görüş ve {faaliyetlerine oryante edilmeleri başlı başına ayrı bir iştir ki şimdiye kadar hiç bir Türk üniversitesi buna teşebbüs etmemiştir. O halde, yüksek öğretimde psikolojik hizmetlerin örgütlenmesini daha farklı bir çerçeveye oturtmak gerektiği anlaşılmaktadır. Yüksek öğretimde öğrenci kişilik hizmetleri, öğrencinin okula kaydından, barınma, beslenme, sınav, not, basan, sağlık, spor, sosyal
faaliyetler, psikolojik danışma... gibi çok geniş bir alana uzanmaktadır. üniversitelerimiz, «öğrencilerin psikososyal sorun ve ihtiyaçlarına cevap verebilmek için üniversite bünyelerinde bir mediko - sosyal merkeze yer vermişlerdir. Bundan maksat, yüksek öğrenim gençliğinin ihtiyaç duyduğu öğrenci kişilik hizmetlerini verebilmektir. Fakat bu hizmetleri isim olarak harekete geçirmek veya geçtiğini farzetmek
yeterli değildir. Kitabımızın ilk bölümlerinde de belirtmiş olduğumuz gibi, bu hizmetlerin rehberlik anlayış ve görüşü hakim olan bir yaklaşımla, programlı bir şekilde ve işinin ehli uzman kadroyla sunulması gerekmektedir. Meselâ gencin okula kabulü, kaydı, derslere başlaması, öğrencide bezginlik yaratmayacak, hatta onun yeni öğrenime iştiyakla başlamasını sağlayacak "bir düzen içinde sunulması planlanabilir. Yeni öğrenciler için bir oryantasyon (duruma - alıştırma) programı planlanabilir. Yüksek öğrenimde bu plânlama ve çalışmaları yapacak bir örgütlenmeye ihtiyaç vardır. Bu örgütlenme için en uygun ve tabii yer, mediko - sosyal merkez denen yerdir. Şunu da burada hemen kaydedelim ki üniversitelerimizde öğrenci popülasyonunun psiko-sosyal ihtiyaçlarına cevap vermek için kurulan "bu öğrenci kişilik hizmetleri örgütüne mediko-sosyal merkezi adını vermek talihsizlik olmuştur. Çünkü merkezin kadrosu hemen
tamamen hekimlerden oluşmuş ve merkezin başına bir psikolog veya öğrenci kişilik hizmetleri uzmanı değil, bir hekim konmuştur. Merkez de hemen bir tıb kliniği karakterine dönüşmüştür. Bazı üniversiteler psikolojik hizmetleri bu kuruluş içinde örgütlemeye teşebbüs etmişlerse de başarısız olmuşladır. Çünkü merkezin başındaki hekim örgüt bünyesindeki bütün birimleri kendi egemenliğinde görmüş ve bu yönde çalışmaya
girmiş ve dolayısiyle üniversite bünyesinde örgütlü ve düzenli bir öğrenci kişilik hizmetleri programı yürürlüğe konamamıştır. Sözü edilen bu önemli yanlışlığın kolayca düzeltilebilmesi mümkündür, öğrenci Kişilik Hizmetleri Merkezinde (Mediko - Sosyal Merkez) bedensel sağlık da psikolojik sağlık birimi gibi birimlerden biridir ve bunların birbirleriyle yakın ilişki ve ahenk içinde çalışmaları lâzımdır.
Yüksek öğrenimde psikolojik hizmetleri iki ağırlık merkezi çerçevesinde düşünmek uygun olmaktadır
Bütün üniversitelerin fakülte ve bölümleri bünyesinde akademik danışmanlığın kurumlaştırılması ve Öğrenci Kişilik Hizmetleri Mekezi olarak (veya daha münasip bir isim olarak) değiştirmek icâbeder.

1) Akademik Danışmanlık :
Akademik danışmanlık, esas itibariyle öğrencinin girdiği akademik programı aksatmadan, yönetmelik gereklerine uygun tarzda ve başarıyla yürütmesinin denetlenip gözetlenmesi için kurulmuş bir müessesedir. Dönem başında kayıt esnasında, öğrencinin, akademik pogramın gereği olan ve kendi ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda bulunan derslere zamanında kaydolmasına, derslerdeki puan ve kredilerinin yönetmelik hükümlerine uygun yürütülmesine bakar. Başarısız olunan derslerin zamanında telâfisi ile öğrencinin dönem
kaybı önlenmeye çalışılır. Akademik danışmanlık, bir bakıma, akademik alkışın yüksek öğrenim amaçlarına uygun olarak sağlanması yoluyla yönetime hizmet etmektedir. Ama öbür taraftan da öğretim üyesi ile öğrenci arasında bu ilişki yürütülürken birçok rehberlik ve danışma fırsatları ortaya çıkmaktadır. Bu sebeple, akademik danışmanlık, üniversite öğrenci kişilik hizmetleri bünyesinde çok önemli ve etkili bir noktada bulunmaktadır. Akademik danışman, hiç değilse her donem başında öğrenci ile karşı karşıya
gelmekte; onunla yüz yüze konuşarak onun fikir ve duygularını, ilgi ve ihtiyaçlarını, sorun ve sebeplerini dinleme, anlama, yol gösterme durumundadır. Kaldı ki öğrenci isterse kayıt zamanı dışında da danışmanı ile kendi durumunu görüşmek, onun fikir ve yardımını almak imkânına sahiptir. Akademik danışman olan üniversite öğretim elemanı bir rehberlik ve danışma uzmanı değildir. Ama danışmanı olduğu öğrencide gördüğü bir sorunun çözümü için onu ilgili kaynaklara yönlendirebilir. Yüksek öğretim kurumunun ilgili kaynaklarını sorunlardan haberdar edebilir. Bazı hallerde öğrenciye moral ve cesaret verebilir. Bazı basit ve yüzeysel problemlerin çözümünde kendisi yardımcı olabilir.
Akademik danışmanlığın bu yönetim ve psikolojik hizmetler fonksiyonunda etkili ve başarılı olabilmesi için
a) akademik birimdeki bütün öğretim elemanlarının (asistandan) profesöre kadar) akademik danışmanlık yükünü paylaşması;
b) akademik danışmanlara belli sayının üstünde öğrenci verilmemesi (meselâ her danışman için 15 öğrenciden fazla olmaması);
c) akademik danışmanların elinde her öğrenciye ait bir akademik dosya bulunması gerekmektedir.
Gerçi hemen bütün yüksek öğretim kurumlarımızda akademik danışmanlık lâfı edilmektedir. Ama birçok yerlerde bu iş zaten yetişmekte ve tecrübe kazanma ihtiyacı içinde olan asistanlara bırakılmaktadır. Ya da bir sınıf seviyesi, öğrenci sayısına bakılmadan, tek bir öğretim elemanının omuzlarına bırakılmaktadır. Bu yük, bazı hallerde 150 -200 kişiyi bulmaktadır. Yani akademik danışmanlık, bir akademik angarya olarak
yürütülme durumuna düşürülmektedir. Aslında, öğrencinin başarılı bir akademik gelişme göstermesi, onun sağlıklı ve başarılı bir psiko - sosyal yapıya sahip olmasına çok yakından bağlıdır.

2) Sağlık, Kişilik, Spor ve Kültür Dairesi (Medike - Sosyal Merkez) :
Yukarda bazı yerlerde işaret edilmiş olduğu gibi, üniversitelerimiz bünyesindeki Mediko - Sosyal Merkez, üniversite öğrenci kişilik hizmetlerinin organize edilip sunulacağı bir merkez olarak kurulmuştur, isimdeki mediko sözü, bu merkezi yanlış yöne sevkedip tıb merkezi haline getirilmesine yol açmıştır. Dileyelim ki bu yanlış terim en kısa zamanda değiştirilip faaliyetler niteliğine uygun bir isme kavuşturulur. Üniversite Öğrenci Kişilik Hizmetleri, söz konusu bu merkez bünyesi içinde organize edilerek, bütün öğrenci kesimine hitap eden etkin "bir merkez haline getirilebilir. Bu amaçla, Marmara Üniversitesi nde geliştirilmiş ve kısmen uygulanmakta olan bir projeyi, bir misal olarak burada açıklayalım. Marmara Üniversitesi Mediko - Sosyal Merkezi, adını Sağlık, Kişilik, Spor ve Kültür Dairesi olarak değiştirmiştir.  Sağlık, Kişilik Hizmetleri, Spor, Kültür başlıklarının her biri birer birimdir. Birimlerin statüleri birbirlerine eşittir. Biri diğerine egemen değildir. Birimlerin başında alanlara uygun birer uzman vardır. Bunların hepsinin başında da bir Daire Başkanı bulunmaktadır. Birimlerin uzman başkanları, Daire Başkanının başkanlığında bir Danışma Kurulu oluşturmaktadır, işler burada planlanmakta ve koordine edilmektedir.

Kişilik Hizmetleri Birimi şu alt birimlerden oluşmaktadır:

1) Danışma Hizmetleri Birimi
Psikolojik, eğitsel ve mesleki danışma hizmetleri sunan bir birimdir. Üniversite öğrencileri arasında da, mesleğini seçememiş olan, seçtiğinin uygunluğundan emin  olmayan ya da başka meslek arayışı içinde fakülte değiştirmek isteyen epey genç vardır. Ergenlik çağının psiko -sosyal bunalımları veya ideolojik ya da inanç bunalımları olanlar, psiko - patalojik vakalar, nevrotikler üniversite popülasyonu arasında da az değildir. Bu sebeple Danışma birimi yalnız yüz yüze bireysel danışma yapmakla kalmaz, bazı psikolojik taramaları da yaptırmak durumundadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş ve İşçi Bulma Genel Müdürlüğü, iş arayanlara, bilimsel yöntemlerle mesleğe yöneltme hizmeti birimi kurmuştur. Üniversite Danışma Hizmetleri Birimi ve diğer ilgili birimler bünyesi içinde îş ve işçi Bulma Kurumunun
bu gayretleriyle iş ve güçbirliği yapılabilir.

2) Test ve Değerlendirme Birimi
Bu birim, kendisine gönderilen danışanlara gerekli psikolojik testleri uygular. Tahlil ve yorumları sonucunda ulaştığı bulguları ilgili birimlere ulaştırır.

3) Eğitsel Hizmetler Birimi
Bu birim, akademik danışmanlık, yeni öğrencilerin oryantasyonu, verimli ders çalışma laboratuarı, kayıt - kabul işlerinin Öğrenci Kişilik Hizmetlerini ilgilendiren yönlerinde faaliyet
gösterir, îlk ağırlık, fakültelerde ve dolayısiyle onların Bölümlerinde akademik danışmanlık faaliyetlerinin etkili biçimde çalışmasına verilir. Tabiatiyle bu birimin Bölüm ve akademik danışmanlarla olan ilişkisi ancak koordinatörlük ve danışma niteliğinde olmak durumundadır. Asıl yaptırım sorumluluğu ve yetkisi dekanlık ve bölüm başkanlıklanndadır.

4) Burs, Yardım ve Yerleştirme Birimi
Çeşitli kurum ve kuruluşlardan burs imkânları sağlamak, bu burslara uygun öğrencilerin seçimine yardımcı olmak, malî yardıma ihtiyacı olanlara ödünç veya karşılıksız para yardımı sağlamak, çalışkan fakat çalışma zorunda olanlara üniversite içinde veya dışında çalışma imkânları bulmak, mezuniyetten sonra istihdam hedeflerine yardımcı olmak gibi faaliyetler bu birimin fonksiyon alanıdır. İş ve işci Bulma Kurumunun ilgili birimi ile işbirliği yapılır.

5) Barınma ve Beslenme Birimi
Bu birim öğrencilerin, yurt, pansiyon, kiralık oda veya daire, aile yanı, ve beslenme işleri ile ilgilenir. Barınma ve beslenme ile ilgili işlerde gereken aracılık ve yardımları hatta yerine göre kontrolleri yapar. Kredi ve Yurtlar Kurumu ile yakından ilişki kurar, öğrenciye kiralık pansiyon ve evlerin uygun şartlarda olmasına dikkat eder. öğrenciye kiralanacak yerlerin adreslerini öğrencilerin hizmetine sunar. Yurtlarda, öğrenciler arasında kat danışmanlığı ve çalışma ve işbölümü gibi grup faaliyetlerinin örgütlenmesine yardımcı olur. Üniversiteye ulaşım konusuyla ilgilenir.

6) Araştırma, Yayın ve Halkla İlişkiler Birimi
Bu birim öğrenci Kişilik Hizmetlerinin çeşitli bilimlerinde yapılan araştırmaları koordine eder; yayınlar. Üniversite katalogunu yayınlar. Gerekli duyurulan yapar. Çevreyle ilişkilerin en etkili biçimde yürümesi için gerekli temasları sağlar. Üniversite ile çevre arasındaki ilişkileri geliştirir.




Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet yazısı toplam 4264 defa okundu
Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim Sayfayı Yazdır    Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim Arkadaşına Gönder

Bağlantılı Yazılar
Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim
Yükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | EğitimYükseköğretimde Psikolojik Hizmet | Eğitim