Okullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim

Okullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim
Okullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim Okullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim
Okullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim
Okullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim
Okullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim



Okullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim
Okullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim
Okullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim
Okullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim Okullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim
Okullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim
 
Okullarda Psikolojik Hizmetler
Kategori : Eğitim

OKULLARDA PİSİKOLOJİK HİZMETLER GEREKLİ Mİ ?

Rehberlik ve danışma çalışmalarının dayandığı psikolojik, sosyolojik ve felsefî temeller, bundan önceki bölümde ana çizgileri ile işaret edilmiş bulunmaktadır. Bu temel kavram ve olgulara dayanarak, psikolojik hizmetleri okullarda gerekli kılan sebepleri de gözden geçirmek yerinde olur.

1) Değişen Okul ve Öğrenci
Bugün okullar sayıca olduğu kadar, çeşit yönünden de artmıştır. Klâsik ortaokul ve liselerin yanında Ticaret ve Sanat Okullarından İmam-Hatip Liselerine kadar uzanan birçok meslek okulları açılmıştır. Bir okulu bitiren çocuk, bu çeşitli okullardan birini seçmekte hayli sıkıntı çekebilir. Hattâ bunların birçoğunun mevcudiyetinden haberdar değildir. Okuyup kendisine bir hayat yolu çizmek isteyen ilkokul mezunu bir çocuk, birbirinden farklı amaçları olan ve farklı yetenek, ilgi ve kişilik yapısı isteyen bu okullar hakkında bilgi edinip kendisine en uygun olan birine girebilmesi için yardıma muhtaçtır. Öğrencinin karşılaştığı problem, yalnızca okul seçme problemi değildir. Girdiği okulun dalları arasında kendi yetenek, ilgi ve kişilik yapısına en uygun birine yönelmesi lâzımdır. Meselâ bir sanat okulu öğrencisi, hangi sanat dalına yönelmelidir? Ailesinin isteği ile kendi arzusu ve öğretmenlerinin önerileri birbirlerinden farklı şeyler olabilir. Bu farklı istek ve öneriler arasında bocalıyabilir. Ayrıca, girdiği programda birçok seçmeli dersler olabilir. Hele daha geniş seçme imkânı olan çoklu-program sistemi olursa, öğrenciler, birçok seçmeli dersler arasından kendi amaçlarına en uygunlarını seçme ve ana programı aksatmadan zamanında mezun olma problemleri ile karşılaşacaklardır. Çocukların bu alanda da rehberliğe ihtiyaçları vardır.Bugünün okullarını eski okullardan ayıran diğer bir fark da, çok çeşitli sınıf-dışı faaliyetlerin olmasıdır. Çocuk, bu çeşitli sınıf-dışı faaliyetlerin niteliklerini, amaçlarını ve kendi gelişip yetişmesi ile ilgisini bilmek ihtiyacındadır. Bu faaliyetlerden en uygununa katılmasını sağlamak için rehberlik gerekmektedir.

Ülkemizde zorunlu öğrenim kanunu ve halkımızda öğrenime karşı gittikçe artan istek, her çeşitten çocuğu okula getirmektedir. Bu öğrencilerin kimi zengin kimi fakir ailedendir. Kimi çok kimi az zekîdir. Kimi süratli kimi yavaş öğrenir. Kimi sevimli kimi asık suratlıdır. Kimi dışadönük, kimi içine kapanık; kimi saldırgan kimi uysal; kimi girişken kimi çekingendir. Kimi resme istidatlıdır. Kimi matematikten hoşlanır. Her biri, üyesi bulunduğu aile, küçük toplum ve özel yaşantılarından doğma birçok farklı umu, ülke, ilgi, kişilik yapısı ve
görgülerinden doğma birçok farklı umu, ülkü, ilgi, kişilik yapısı ve görgülerini okula getirir. Hattâ birinin sahip olduğu ülkü, umu, ilgi, görgüler, vesaire, diğer çocuklarınkine aykırı bile olabilir. Bütün bu çeşitli sosyo-ekonomik-kültürel gruplardan gelen ve çok çeşitli yetenek, ilgi ve kişilik yapılarına sahip olan çocukların ihtiyaç ve problemleri de kendilerine özgüdür. Bu yetenek, ilgi, ihtiyaç ve prob-lemler, eski okullarda görüldüğünden daha geniş bir alana yayılmaktadır. Eskiden hâli vakti yerinde ve öğrenime önem verip çocuklarını okutmak istiyen kültürlü, uyanık ailelerin çocukları okula gelmekte idi. Bu seçkin öğrenci grubunun problemlerinin ele şimdiki karışık öğrenci gru-bununkine oranla daha az çeşitli olacağı kolayca anlaşılabilir. Günümüzde okul daha az seçme olan ve daha çok çeşitli amaç, yetenek, ilgi, ihtiyaç ve problemlere sahip olan öğrencilerin uyum sağlamalarına yardım etmek zorundadır. 19. yüzyıl başlarından beri batılılaşmakta olan ve birçok sosyal değişmeler geçirmekte olan Türk toplumunda öğrenim (eğitim) hissedilir bir ihtiyaç haline gelmiştir.  Cumhuriyetin ilânından bu yana nüfus indeksi, 1927 rakamları 100 olarak kabul edi-lirse, nüfus artış indeksi 1980 de 328 e çıkmış olduğu halde aynı tarihler arasında öğrenci artış indeksi 1636 olmuştur. Diğer bir ifadeyle, 1980 de genel nüfus 1927 dekine göre % 328 kadar bir artış göstermiştir. Buna karşılık okullardaki öğrenci nüfusu artış yüzdesi de 1927 ye göre 1980 de % 1636 olmuştur. Okul ve öğretmen başına düşen öğrenci sayıları gözden geçirilirse, okulların gittikçe kalabalıklaştığı görülür. Bu yüzden Türk eğitim sistemi, "çift tedrisat", hattâ bazı yerlerde "üçlü tedrisat" problemi içine düşmüştür. Yıllar yılı da bu problemden kurtulamamaktadır. Genç kuşakların okulda geçen "eğitim süreleri" bu suretle çok kısıtlanmış olmaktadır. Bu durum kaliteyi de etkilemektedir. Bu şartlar içinde, öğrencilerle kişi olarak ilgilenen psikolojik hizmetlere ihtiyaç daha da büyüktür. 1923 de bir okula 70.3 öğrenci, 2.4 öğretmen ve bir öğretmene de 29.8 öğrenci düşmektedir. Bu oran 1980 istatistiklerine göre sırasıyla bir okula 152.5 öğrenci, 6.5 öğretmen ve bir öğretmene de 23.4 öğrenci olmuştur. Yâni bugün okullar daha kalabalık ve daha çok çeşitli öğrenci var demektir. Bir istatistiksel inceleme sonucuna göre, ilkokula giren her 100 öğrencinin 49 u okuldan mezun olmakta; bunların 20 si ortaokula girmekte ve 13 ü mezun olmakta; 11 i liseye girmekte ve 3 ü mezun olmaktadır. Yâni ilkokula giren 100 öğrencinin 3 ü liseden mezun olmaktadır. Ortaokula giren 100 öğrencinin 63 ü okulu bitirmekte; 53 ü liseye girmekte ve 16 sı mezun olmaktadır. Liseye giren her 100 öğrencinin 30 u mezun olmaktadır. Liselerimiz, gençleri hayata hazırlamakta pek etkili olmadığı için bu mezunların büyük bir bölümünün de iş hayatından ziyade üniversite kapılarını zorlamakta olduğu yıllardır görülmektedir. Bir genelleme yapmak gerekirse, bu durum, genç kuşakların bir kısmının okulda geçen yılları artmaktadır. Diğer bir kısmı da okulu bitirince hayata atılmaktadır. Ohalde, öğrencilerin birer birey olarak gelişip olgunlaşmaları ve hayata ya da bir üst okula hazırlanmaları hususunda okula, eskisinden daha çok sorumluluklar düşmektedir.

2) Sınıfta Kalma Oranının Yüksekliği
Okullarımızda sınıfta kalma oranı, haylice yüksektir. Bu kadar yüksek oran, Türk Millî Eğitiminin verim derecesi hakkında büyük tereddütler yaratacak derecededir. Millî ekonomi için de büyük bir kayıp kaynağı olmaktadır. Sınıfta kalma oranları üzerinde yapılan araştırmalarda hep aynı yüksek fire oranı göze çarpmaktadır. Meselâ, 1958-59 ders yılı ilkokullarda kalma oranı 26.5, ortaokullarda %26.6, ve liselerde %27.1 dir. Bu rakamlar, eğitime yapılan yatırımların 1/3-1/4 oranında zayî olduğunu gösterme eğilimindedir. Sınıfta kalma en çok bir okulun ilk sınıfında olmaktadır. Bunu son sınıf takip etmektedir. Özden in (1963) sınıfta kalma ve ikmale kalma, üzerinde yaptığı incelemede en çok kalmalar Matematik (.50), Yabancı Dil (.42), Fizik (.40), Tarih (.33), ve Türkçe (.32) derslerinde olmaktadır. Özellikle Fen ve Yabancı Dil derslerinde kız/erkek farkı bulunmaktadır. Kalabalık sınıflarda kalma oranı daha yüksektir (.40 ın üzerinde).

Mevcudu 90 ı bulan sınıflarda ise kalma oranı düşmektedir. Çok kalabalık sınıflarda karşılaşılan bu yüzeyde sürprizli sonuç, öğrenci değerlendirmesinin sıhhatsizliğine dikkati çekebilir. Çift ve üçlü tedrisat yapılan okullarda da fire oranı, tek tedrisat yapan okullara oranla daha yüksektir. sınıfta kalma oranı ilkokullarda yıllara göre gittikçe azalırken, ortaokullarda ve özellikle liselerde gittikçe artmıştır. Liselerde kalma oranının gittikçe artması, belki de, liseye giren öğrenci nüfusunun gittikçe artması ve gittikçe daha az seçme olmaya başlamasından doğmuş olabilir. Lise gençlerinin okul programı ve öğrenim sistemi ile eskisinden daha çok problemleri olduğunun da belirtisi olabilir. Lise öğrenci nüfusunun yetenek, ilgi, ihtiyaç, umu ve motivasyon yelpazesinin çok genişlemiş olmasının da rolü büyüktür. Sınıfta kalma durumuna  1, 6 ve 9. sınıflarda, yâni her okul seviyesinin ilk yılında olduğu görülür.

Zorunlu bir öğrenim kademesi olan ilkokulun 1. sınıfında kalma %38.6 gibi yüksek bir orandır. Ortaokulun ilk sınıfında %35, lisenin ilk sınıfında da %34.4 dür. Bu oranda yüksek fire, öğrencilerin kendi yetenek, ilgi, ihtiyaç ve motivasyonlarım tanımadan şu ya da bu etkilerle bir üst okula girmekte olduklarını ve birçoğunun ilk yılda elendiklerini gösterebilir. Halbuki toplum için kişi, emeği ve :zamanı çok önemlidir. Bunların zayi ya da israf edilmemesi lâzımdır. Ortaokul ve liselere giren öğrencilerin sayısı her yıl daha da artmaktadır. Olumsuz şartlar ve etmenler giderilmedikçe ya da kontrol .altına alınmadıkça sınıfta kalacak öğrencilerin sayıları da yükselecek demektir ki ulusal insangücü ve eğitim maliyeti bakımından büyük bir kayıptır. Bütün bunlar, toplumun amaç ve ihtiyaçları ile birlikte, gençlerin yetenekleri, ilgileri, ihtiyaçları ve kişilik yapılarına daha uygun, bir öğrenime yönelmeleri; uygun öğrenim faaliyetlerine katılmaları, karşılaştıkları öğrenim güçlüklerinde daha bilinçli ve gerçekçi olmaları için okulda iyi bir rehberlik ve danışma programına çok ihtiyaç olduğunu gösterir.

3) Demokratik Eğitim Anlayışı
Demokrasi, her bireye, kendi yetenekleri içinde en iyi şekilde gelişme imkânını sağlar. Demokraside feda edilebilecek tek bir kişi yoktur. Herkesin kendine göre bir yeri vardır. Herkes toplumun diğer bireyleri ile ahenkli olarak kendi değerince yaşama ve gelişme hakkına sahiptir. O halde bireyin bu karmaşımlı toplum hayatı içinde kendisi ve toplumu için en uygun uyumu yapıp en uygun tarafa yönelebilmesi işi, gençliğin eğitim ve öğretim sorumluluğunu üzerine almış olan okullarımızda rehberlik ve danışma faaliyetlerine kesin bir ihtiyaç gösterir. Gençlerin, kendilerine en uygun öğrenim dalına girmeleri, en uygun meslekleri seçebilmeleri ve toplumda demokratik düzenin yaşama alışkanlık ve ideallerine sahip kişiler olarak yetişebilmeleri, demokratik eğitimin temel amaçlarıdır. Bu amaçlara erişebilmek, her bireyin kendi yeteneklerini, ilgilerini, ihtiyaçlarını, kişilik yapılarını, umu ve ülkülerini, maddî ve manevî imkânlarını tanımasını gerekli kılar. Ülkemiz, özellikle 20. yüzyılın başından beri büyük ve önemli gelişme ve değişmelere sahne olmuş ve olmaktadır. Demokratik sosyal bir düzene girmemiz de oldukça yeni bir gelişmedir ve temel devrimlerimizden biridir. Yeni bir sosyal düzene giriş, şüphesiz, birçok uyum sorunları yaratır. Kişi, eski inanç, ideal ve alışkanlıklar ile yeni düzenin getirdiği ve gerektirdiği yeni anlayış ve yaşayış tarzı arasında bocalamalara, hattâ bunalımlara uğrayabilir. Bu geçiş dönemlerinde okul gençliğinin ve yetişkinlerin psikolojik yardıma, rehberliğe ihtiyaçtan vardır. Bu yardım sorumluluğunun büyük kısmı da okullarımızın omuzlarındadır. O halde okullarımız, bu sorumluluğu başarıyla yürütebilecek şekilde psikolojik hizmet örgütlerine sahip olmalıdır.

4) Değişen Boş-Zaman Miktarı
Teknik gelişmeler, insan enerjisinden ve zamanından haylice tasarruf sağlamaktadır. Genel olarak düşünülürse, eskiden normal şartlar altında günde 10-12 saat çalışmak zorunda kalan bir kimsenin şimdigeçimi için 8 saat çalışması yeterli olmaktadır. Yâni eğlenme ve dinlenme için daha çok zamanı olduğu görülür. Bu fazla zamanı, kendisini daha çok geliştirecek ve topluma daha yararlı olacak biçimde kullanmasını öğrenmesi lâzımdır. Kişilere boş-zamanı yararlı şekilde değerlendirme anlayış, hüner ve alışkanlığını vermek için en uygun ve etkili sosyal kurum şüphesiz ki okuldur. O halde, okullarda öğrencilere boş zamanı en etkin şekilde değerlendirme anlayış, beceri ve alışkanlıklarını kazandırmada da rehberlik edilmesi gerekmektedir.

5) Diğer Sebepler
Psikolojik hizmetler programını okullarda gerekli kılan sebepler, yalnız yukardaki dört başlıktan ibaret değildir. Bundan önceki bölümde incelenen psikolojik, sosyolojik ve felsefî sebeplerden meselâ aile, iş dünyası, insan varlığına verilen değer, inanç ve değer hükümleri gibi sebeplerin de sayılması gerekir. Bu sebepler, daha önce incelenmiş olduğu için burada işaret edilmekle yetinilmiştir.




Okullarda Psikolojik Hizmetler yazısı toplam 3568 defa okundu
Okullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim Sayfayı Yazdır    Okullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim Arkadaşına Gönder

Bağlantılı Yazılar
Okullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim
Okullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | EğitimOkullarda Psikolojik Hizmetler | Eğitim