Mehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar

Mehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar
Mehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar Mehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar
Mehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar
Mehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar
Mehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar



Mehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar
Mehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar
Mehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar
Mehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar Mehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar
Mehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar
 
Mehmet Akif Ersoy
Kategori : şairler Yazarlar

Mehmet Akif Ersoy

İstiklal Marşı Şairi
1873 yılında Istanbul da dogdu. Bir medrese hocası olan babası dogumuna ebced hesabıyla tarih düserek ona "Ragıyf" adını vermis, ancak bu yapay kelime anlasılmadıgı için çevresi onu "Âkif" diye çagırmıstır. Babası Arnavutluk un Susise köyündendir, annesi ise aslen Buharalı dır. Mehmed Âkif ilkögrenimine Fatih te Emir Buharî mahalle mektebinde basladı.Maarif Nezareti ne baglı iptidaîyi ve Fatih Merkez Rüstiyesi ni bitirdi.Bunun yanı sıra Arapça ve Islami bilgiler alanında babası tarafından yetistirildi. Rüstiye de "hürriyetçi" ögretmenlerinden etkilendi. Fatih Camii nde Iran edebiyatının klasik yapıtlarını okutan Esad Dede nin derslerini izledi. Türkçe, Arapça, Farsça, ve Fransızca bilgisiyle çevresindekilerin dikkati çekti. Mekteb-i Mülkiye nin idadi (lise) bölümünde okurken siirle ugrastı. Edebiyat hocası Ismail Safa nın izinden giderek yazdıgı mesnevileri sair Hersekli Arif Hikmet Bey övgüyle karsıladı.Babasının ölümü ve evlerinin yanması üzerine mezunlarına memuriyet verilen bir yüksek okul seçmek zorunda kaldı. 1889 da girdigi Mülkiye Baytar Mektebi ni 1893 te birincilikle bitirdi. Ziraat Nezareti emrinde geçen yirmi yıllık memuriyeti sırasında veteriner olarak dolastıgı Rumeli, Anadolu ve Arabistan da köylülerle yakın iliskiler kurma imkanı buldu. Ilk siirlerini Resimli Gazete de yayımladı.1906 da Halkalı Ziraat Mektebi ve 1907 de Çiftçilik Makinist Mektebi nde hocalık etti. 1908 de Dârülfünûn Edebiyat-ı Umûmiye müderrisligine tayin edildi. Ilk siirlerinin yayımlanmasını izleyen on yıl boyunca hiçbir sey yayınlamadı.1908 de II. Mesrutiyet in ilanıyla birlikte
Esref Edip in çıkardıgı Sırat-ı Müstakim ve sonra Sebilürresad dergilerinde sürekli yazılar ve siirler yazmaya  basladı.1913 te Mısır a iki aylık bir gezi yaptı. Dönüste Medine ye ugradı. Bu gezilerde Islam ülkelerinin maddi donatım ve düsünce düzeyi bakımından Batı karsısındaki zayıflıkları konusundaki görüsleri pekisti. Aynı yılın sonlarında Umur-u Baytariye müdür muavini iken memuriyetten istifa etti. Bununla birlikte Halkalı Ziraat Mektebi nde kitabet ve Darülfununda edebiyat dersleri vermeye devam etti. Teskilat-ı Mahsusa ve Milli Mücadde Ittihat ve Terakki Cemiyeti ne girdiyse de cemiyetin bütün emirlerine degil, sadece olumlu buldugu emirlerine uyacagına dair and içti.

I.Dünya Savası sırasında istihbat teskilatı Teskilât-ı Mahsusa tarafından Berlin e gönderildi. Burada Almanlar ın eline esir düsmüs Müslümanlar için kurulan kampta incelemeler yaptı. Çanakkale Savası nın akısını Berlin e ulasan haberlerden izledi. Batının gelisme düzeyi onu derinden etkiledi. Yine Teskilât-ı Mahsusa nın bir görevlisi olarak çöl yoluyla Necid e ve savasın son yılında Lübnan a gitti. Dönüsünde yeni kurulan Dâr-ül -Hikmetül Islâmiye adlı kurulusun baskâtipligine getirildi. Savas sonrasında Anadolu da baslayan direnis hareketini desteklemek üzere Balıkesir de etkili bir konusma yaptı. Bunun üzerine 1920 de Dâr-ül Hikmet deki görevinden alındı. Istanbul Hükümeti Anadolu daki direnisçileri yasa dısı ilan edince Sebillürresad dergisi Kastamonu da yayımlanmaya basladı ve Mehmed Âkif bu vilayette Milli Mücadele hareketine katkısını hızlandıran çalısmalarını sürdürdü. Nasrullah Camii nde verdigi hutbelerden biri Diyarbakır da çogaltılarak bütün ülkeye dagıtıldı. Burdur mebusu sıfatıyla TBMM ye seçildi. Istiklal Marsı Meclis in bir Istiklâl Marsı güftesi için açtıgı yarısmaya katılan 724 siirin hiçbiri beklenilen basarıya ulasamayınca maarif vekilinin istegi üzerine 17 Subat 1921 de yazdıgı Istiklal Marsı, 12 Mart ta birinci TBMM tarafından kabul edildi.Mısıra Gidis Sakarya zaferinden sonra kısları Mısır da geçiren Mehmed Âkif, daha sonra sürekli olarak Mısır da yasamaya karar verdi. 1926 dan baslayarak Camiü l-Mısriyye de Türk dili ve edebiyatı müderrisligi yaptı. Bu gönüllü sürgün hayatı sırasında siroz hastalıgına yakalandı ve hava degisimi için 1935 te Lübnan a, 1936 da Antakya ya birer gezi yaptı. Yurdunda ölmek istegi ile Türkiye ye döndü ve 27 Aralık 1936 da Istanbul da öldü. Dil Anlayısı Konusma diline yaslandıgı için kolayca yazılıvermis izlenimi veren siirleri biçime iliskin titiz bir tutumun örnekleridir. Hem aruzdan dogan bagların üstesinden gelmis, hem de siirin bütününü kapsayan bir iç musiki düzenini gözetmistir. Dilde sadelestirmeden yana olan tutumunu her siirinde ortaya koymustur.Mehmed Âkif nazım diline bu dilin tabii yapısını bozmadan elverisli oldugu gelismeyi kazandırmıs ve aruz veznini yumusatmıstır. Bu aynı zamanda Türkçe nin siir söylemedeki imkanlarının ne ölçüde genis oldugunu göstermesi demektir. Mehmed Âkif dilin toplumsal kimligini öne çıkarmıs,üslupta özgünlük ve kisisellige ulasmıstır.Yenilikçi bir sair olarak, yasadıgı dönemde görülen ölçüsüz yenilik egiliminin bozucu etkilerine, ölçüsü isleviyle baglantılı bir siir kurmak suretiyle sınır çekmeye çalısmıstır.

ESERLERI
Safahat,
Süleymaniye Kürsüsünde,
Hakkın Sesleri,
Fatih Kürsüsünde,
Hatıralar,
Âsım,
Gölgeler.

Hakkında Yazılanlar
1.Mehmet Akif Nurettin Topçu Dergah Yayınları
Büyük adam, eseriyle hayatını birlestiren adamdır. Biz onda su vasıfları arıyoruz: Önce ömründe ayni kanaatin, ayni imanın sahibi olan adamdır. Devirlere, zaruretlere, cemiyetlere göre degismez, muhitine uymaz; muhiti kendine uydurur, uydurmazsa çarpısır. Cemiyetten daha kuvvetlidir; cemiyeti sürükleyicidir. Bu karaktere sahip insanların, yani deger yaratıcısı olanların bir kısmı zekasıyla, bir kısmı kalbi ve hisleriyle, bir kısmı da iradesiylebaska insanlara ve cemiyete üstündür, yaratıcıdır, sahiptir veya velidir. Bu üstün insanlar arasında ise bazıları her bakımdan, hem zeka, hem duygu, hem de irade kuvveleriyle cemiyetin insanlarına üstün durumdadırlar. Böylelerine muvazeneli karakter sahipleri denir. Filhakika zeka, duygu ve irade fonksiyonlarından yalnız bir kısmında üstünlüge sahip olanlarda, alelade olan ruh sahasına dogru açılmıs bir yara halinde anormallikler, ruh ve karakter sarsıntıları göze çarpmaktadır. Ancak muvazeneli karakter sahipleri, bu sarsıntılardan korunmus saglam ruhlu insanlardır. Bu üç türlü fonksiyonların da ayni seviyede yüksek ve keskin olusu, insanoglunu hilkatin harikulade bir eseri yapabiliyor. Iste Akif yaradılısın bu lutfuna ugramıstı. Ancak onu, iradesinin atesli tazyikiyle diger sahalarda muvazenesizlikten koruyan pek mühim bir sebebin var oldugu da unutulmamalıdır: Bu sebep, demirden bir iradeyi ahenkdar bir ray üzerinde yürüten Islam terbiyesi ve Allah a imanıydı.Büyük adamların baska bir vasfı da münzevi oluslarıdır. Onlar kalabalıgın içinde yalnız yasarlar. Üçüncü bir vasıf olarak, büyük adamların devlet ve ikbal mevkilerinden uzak durduklarını görüyoruz. 
         
                  &

İSTİKLAL  MARŞI

Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
O benim milletimin yıldızıdır parlayacak!
O benimdir, o benim milletimindir ancak!

Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!
Kahraman ırkıma bir gül... ne bu şiddet, bu celâl?
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal.
Hakkıdır, Hakk'a tapan milletimin istiklal.

Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım;
Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım!
Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım.
Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.

Garbın âfâkını sarmışsa çelik zırhlı duvar.
Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var.
Ulusun, korkma! Nasıl böyle bir imânı boğar,
'Medeniyyet!' dediğin tek dişi kalmış canavar?

Arkadaş, yurduma alçakları uğratma sakın;
Siper et gövdeni, dursun bu hayâsızca akın.
Doğacaktır sana va'dettiği günler Hakk'ın,
Kim bilir, belki yarın, belki yarından da yakın.

Bastığın yerleri 'toprak' diyerek geçme, tanı!
Düşün altındaki binlerce kefensiz yatanı.
Sen şehid oğlusun, incitme, yazıktır, atanı.
Verme, dünyâları alsan da bu cennet vatanı.

Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda?
Şühedâ fışkıracak toprağı sıksan, şühedâ!
Cânı, cânânı, bütün varımı alsın da Hudâ,
Etmesin tek vatanımdan beni dünyâda cüdâ.

Rûhumun senden İlahî, şudur ancak emeli:
Değmesin ma' bedimin göğsüne nâ-mahrem eli!
Bu ezanlar-ki şehâdetleri dinin temeli-
Ebedî yurdumun üstünde benim inlemeli.

O zaman vecd ile bin secde eder -varsa- taşım.
Her cerîhamdan, İlâhî, boşanıp kanlı yaşım;
Fışkırır  rûh-ı mücerred gibi yerden na'şım;
O zaman yükselerek arşa değer belki başım!

Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl!
Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helâl.
Ebediyyen sana yok, ırkıma yok izmihlâl;
Hakkıdır, hür yaşamış, bayrağımın hürriyet,
Hakkıdır, Hakk'a tapan milletimin istiklâl!
  
               &
                       
Bülbül / Mehmet Akif Ersoy

Bütün dünyaya küskündüm, dün akşam pek bunalmıştım;
Nihâyet, bir zaman kırlarda gezmiş, köyde kalmıştım.
Şehirden kaçmak isterken sular zâten kararmıştı;
Pek ıssız bir karanlık sonradan vâdiyi sarmıştı.
Işık yok, yolcu yok, ses yok, bütün hilkat kesilmiş lâl...
Bu istiğrâkı tek bir nefha olsun etmiyor ihlâl.
Muhitin hâli 'insâniyyet'in timsâlidir, sandım;
Dönüp mâziye tırmandım, ne hicranlar, neler andım!
Taşarken haşrolup beynimden artık bin müselsel yâd,
Zalâmın sinesinden fışkıran memdûd bir feryâd,
O müstağrak, o durgun vecdi nâgâh öyle coşturdu:
Ki vâdiden bütün, yer yer, eninler çağlayıp durdu.
Ne muhrik nâğmeler, yâ Rab, ne mevcâmevc demlerdi:
Ağaçlar, taşlar ürpermişti, güyâ Sur-ı Mahşerdi!
-Eşin var, âşiyânın var, baharın var, ki beklerdin;
Kıyâmetler koparmak neydi, ey bülbül, nedir derdin?
O zümrüd tahta kondun, bir semâvi saltanat kurdun;
Cihânın yurdu hep çiğnense, çiğnenmez senin yurdun.
Bugün bir yemyeşil vâdi, yarın bir kıpkızıl gülşen,
Gezersin, hânumânın şen, için şen, kâinâtın şen.
Hazansız bir zemin isterse, şâyed ruh-ı ser-bâzın,
Ufuklar, bu'd-i mutlaklar bütün mahkum-ı pervâzın,
Değil bir kayda, sığmazsın -kanatlandın mı- eb'ada;
Hayâtın en muhayyel gâyedir ahrâra dünyâdâ.
Neden öyleyse mâtemlerle eyyâmın perişandır?
Niçin bir damlacık göğsünde bir umman huruşandır?
Hayır, mâtem senin hakkın değil...Mâtem benim hakkım:
Asırlar var ki, aydınlık nedir, hiç bilmez âfâkım!
Teselliden nasibim yok, hazân ağlar bahârımda:
Bugün bir hânumansız serseriyim öz diyârımda!
Ne hüsrandır ki: Şark'ın ben vefâsız, kansız evlâdı,
Serâpâ Garb'a çiğnettim de çıktım hak-i ecdâdı!
Hayâlimden geçerken şimdi; fikrim hercümerc oldu,
Selâhaddin-i Eyyubi'lerin, Fâtih'lerin yurdu.
Ne zillettir ki: Nâkuus inlesin beyninde Osmân'ın;
Ezan sussun, fezâlardan silinsin yâdı Mevlâ'nın!
Ne hicrandır ki: En şevketli bir mâzi serâb olsun;
O kudretler, o satvetler harâb olsun, turâb olsun!
Çökük bir kubbe kalsın ma'bedinden Yıldırım Hân'ın;
Şenâ'atlerle çiğnensin muazzam kabri Orhan'ın;
Ne haybettir ki: Vahdet-gâhı dinin devrilip, taş taş,
Sürünsün şimdi milyonlarca me'vâsız kalan dindaş!
Yıkılmış hânumanlar yerde işkenceyle kıvransın;
Serilmiş gövdeler, binlerce, yüzbinlerce doğransın!
Dolaşsın, sonra, İslâm'ın harem-gâhında nâ-mahrem...
Benim hakkım, sus ey bülbül, senin hakkın değil mâtem!
            
                &

Cenk Marşı / Mehmet Akif Ersoy

Ey sürüden arkaya kalmış yiğit
Arkadaşın gitti haydi sen de git
Bak ne diyor ceddi şehidin işit
Haydi git evladım uğurlar ola
Haydi git evladım açıktır yolun
Zalimlere karşı bükülmez kolun
Bayrağı çek ön safa geçmiş bulun
Uğurun açık olsun uğurlar ola.
Eş ele bir yerleri örten karı
Ot değil onlar dedenin saçlar
Dinle şehit sesleridir rüzgarı
Haydi git evladım uğurlar ola
Haydi git evladım açıktır yolun
Zalimlere karşı bükülmez kolun
Bayrağı çek ön safa geçmiş bulun
Uğurun açık olsun uğurlar ola
Haydi levent asker uğurlar ola
Yerleri yırtan sel olup taşmalı
Dağ demeyip taş demeyip aşmalı
Sendeki coşkunluğa er şaşmalı
Kahraman askerim uğurlar ola
Haydi git evladım açıktır yolun
Zalimlere karşı bükülmez kolun
Bayrağı çek, ön safa geçmiş bulun
Haydi levent asker uğurlar ola
Haydi git evladım uğurlar ola.

                &

Çanakkale Şehitlerine / Mehmet Akif Ersoy

Şu Boğaz Harbi nedir? Var mı ki dünyada eşi?
En kesif orduların yükleniyor dördü beşi,

- Tepeden yol bularak geçmek için Marmara'ya
Kaç donanmayla sarılmış ufacık bir karaya,

Ne hayasızca tehaşşüd ki ufuklar kapalı!
Nerde-gösterdiği vahşetle "bu: bir Avrupalı"

Dedirir-yırtıcı, his yoksulu, sırtlan kümesi
Varsa gelmiş, açılıp mahbesi, yahut kafesi!

Eski Dünya, Yeni Dünya bütün akvam-ı beşer
Kaynıyor kum gibi, tûfan gibi, mahşer mahşer.

Yedi iklimi cihanın duruyor karşında,
Osrtralya'yla beraber bakıyorsun; Kanada!

Çehreler başka, lisanlar, deriler rengarenk.
Sade bir hadise var ortada : Vahşetler denk.

Kimi Hindu, kimi Yamyam, kimi bilmem ne bela...
Hani tauna da zuldür bu rezil istila...

Ah o yirminci asır yok mu, o mahlûk-i asil,
Ne kadar gözdesi mevcut ise hakkiyle sefil,

Kustu Mehmetçiğin aylarca durup karşısına;
Döktü karnındaki esrarı! hayasızcasına,

Maske yırtılmasa halâ bize affetti o yüz...
Medeniyet denilen kahbe, hakikat yüzsüz.

Sonra mel'undaki tahribe müvekkel esbab,
Öyle müthiş ki: Eder her biri bir mülkü harab.

Öteden saikalar parçalıyor afakı;
Beriden zelzeleler kaldırıyor a'makı;

Bomba şimşekleri beyninden inip her siperin;
Sönüyor göğsünün üstünde o aslan neferin.

Yerin altında cehennem gibi binlerce lağam,
Atılan her lağımın yaktığı: Yüzlerce adam.

Ölüm indirmede gökler, ölü püskürtme de yer
O ne müthiş tipidir: Savrulur enkaaz-ı beşer...

Kafa, göz, gövde, bacak, kol, çene, parmak, el, ayak,
Boşanır sırtlara, vadilere, sağnak sağnak.

Saçıyor zırha bürünmüş de o namerd eller,
Yıldırım yaylımı tufanlar, alevden seller.

Veriyor yangını, durmuş da açık sinelere,
Sürü halinde gezerken sayısız tayyare.

Top tüfekten daha sık, gülle yağan mermiler...
Kahraman o orduyu seyret ki, bu tehdide güler!

Ne çelik tabyalar ister, ne siner hasmından;
Alınır kal'a mı göğsündeki kat kat iman?

Hangi kuvvet onu, haşa, edecek kahrına ram?
Çünkü te'sis-i ilahi o metin istihkam.

Sarılır, indirilir mevki'-i müstahkemler,
Beşerin azmini tevkif edemez sun'-i beşer;

Bu göğüslerse Huda'nın ebedi serhaddi;
"O benim sun'-i bediim, onu çiğnetme" dedi.

Asım'ın nesli... diyordum ya... nesilmiş gerçek:
İşte çiğnetmedi namusunu, çiğnetmeyecek.

Şuheda gövdesi, bir baksana, dağlar, taşlar...
O, rukü olmasa, dünyaya eğilmez başlar,

Vurulup tertemiz alnından, uzanmış yatıyor,
Bir hilal uğruna, ya Rab, ne güneşler batıyor!

Ey, bu topraklar için toprağa düşmüş, asker!
Gökten ecdad inerek öpse o pak alnı değer.

Ne büyüksün ki, kanın kurtarıyor Tevhid'i...
Bedr'in aslanları ancak, bu kadar şanlı idi.

Sana dar gelmeyecek makber'i kimler kazsın?
"Gömelim gel seni tarihe" desem, sığmazsın.

Herc ü merc ettiğin edvara da yetmez o kitab...
Seni ancak ebediyetler eder istiab.

"Bu, taşındır" diyerek Ka'be'yi diksem başına;
Ruhumun vayhini duysam da geçirsem taşına;

Sonra gök kubbeyi alsam da, rida namıyle;
Kanayan lahdine çeksem bütün ecramıyle;

Mor bulutlarla açık türbene çatsam da tavan;
Yedi kandilli Süreyya'yı uzatsan oradan;

Sen bu avizenin altında, bürünmüş kanına;
Uzanırken, gece mehtabı getirsem yanına,

Türbedarın gibi ta fecre kadar bekletsem;
Gündüzün fecr ile avizeni lebriz etsem;

Tüllenen mağribi, akşamları sarsam yarana...
Yine bir şey yapabildim diyemem hatırına.

Sen ki, son ehl-i salibin kırarak savletini,
Şarkın en sevgili sultanını Salahaddin'i,

Kılıç Arslan gibi iclaline ettin hayran...
Sen ki, İslam'ı kuşatmış, boğuyorken hüsran,

O demir çemberi göğsünde kırıp parçaladın;
Sen ki, ruhunla beraber gezer ecramı adın;

Sen ki, a'sara gömülsen taşacaksın... Heyhat,
Sana gelmez bu ufuklar, seni almaz bu cihat...

Ey şehid oğlu şehid, isteme benden makber,
Sana ağuşunu açmış duruyor son Peygamber

                       &

Fatih Kürsüsü nden seçmeler / Mehmet Akif Ersoy

NOT: bu şiirdeki osmanlıca kelimeler :
AVAM: ilmi irfani az olan kimse)
KABR: Mezar
YE'S: Umitsizlik
MAHZ: Sirf, katiksiz
ESBAB: Sebebler
ATALET: Tembellik
KULLiIE:Tamamiyle
NEVMiD: Umitsiz
NEFHA: Guzel koku)

Birinci zümreyi teşkil eden zavallı avam,
Bıraksalar devam edecek tatlı uykusuna devam.
Bugün nasibini yerleştirince kursağına;
'Yarın' nedir? Onu bilmez, yatar dönüp sağına.
Yıkılsa arş-ı hükümet, tıkılsa kabre vatan,
Vazifesi değil; çünkü hepsi Allah'tan !
Ne hükmü var ki, esasen yalancı dünyanın?
Ölürse, yan gelip yatacak cennetinde Mevla'nın.
Fena kuruntu değil! Ben derim, sorulsa bana:
'Kabul ederse cehennem ne mutlu, amca, sana!
..........
ikinci zümreyi teşkil eden cemaat ise,
Hayata küskün olandır ki: saplanip yeise,
Selametin yolu yoktur... Ne yapsalar boşuna!
Demiş te hırkayı çekmiş bütün bütün başına.
Bu türlü bir hareket mahz-i küfr olur, zira:
Talepte amir olurken bir ayetinde Hüda;
Buyurdu: 'Kesmeyiniz ruh-u rahmetimden ümid;
Ki müşrikin olur ancak o nefhadan nevmid.
Bu bir; ikincisi: ye'sin ne olsa esbabı,
Onun atalet-i külliyedir ki icabı,
..........
Osmanlı (yok olusununun hemen oncesi) 'daki 4 zumreden 3.cüsü
.........
Bu züppeler acaba hangi cinsin efradı?
kadın desen, geliyor arkasından erkek adı;
Hayır, kadın değil; erkek desen, nedir o kılık?
Demet demetken o saçlar ne muhtasar o bıyık?
Sadasi baykuşa benzer, hiramı saksağana;
Hülasa, züppe demistim ya, artik anlasan a ...
Fakat bu kukla herif bir büyük seciyye taşır,
Ki, haddim olmiyarak, 'Aferin! ' desem yaraşır.
Nedir mi? Anlatayim: öyle bir metaneti var,
Ki en savulmıyacak ye'si tek birayla savar.
Sinirlerinde teessur denen fenalık yok,
Tabiatinda utanmakla aşiinalık yok.
Bilirsininiz, hani, insanda bir damar varmış,
Ki yüzsüz olmak için mutlaka o çatlarmış,
Nasılsa 'Rabbim utandırmasın! ' duası alan,
Bu arsızın o damar zaten eksik anlından!
Cebinde gordu mu uc tane cil kurus nazlım,
Tokatliyan'da satar mutlaka, gider de çalım.
Eğer dolandırabilmişse istenen parayı;
Görür mahalleli ta karnavaldan maskarayı
Beyoglu'nun o mulevves muhit-i fahişine
Dalar gider, takılıp bir sefilin peşine.
'Haya, edeb gibi sözler rüsum-u fasidedir;
Vatanla aile, hatta, kuyud-u zaidedir.'
Diyor da hepsine birden kuduzca saldiriyor..
'Ayıp değil mi? ' demişsin... Acep kim aldırıyor!
Namaz, oruc gibi seylerle yok alis verisi;
Mukaddesat ile eglenmek en birinci isi.
Duyarsaniz 'kara kuvvet' bilin ki: imandir.
'Kitab-i kohne' de -hasa- Kitab'i Yezdan'dir.
Usenmeden ona Kur'ani anlatirsan eger,
Su ezberindeki esmayi muttasil geveler:
'Kurun-u maziyeden kalma cansiz evradi
Cekerse, dogru mu yirminci asrin evladi? '
Nedir alakasi yirminci asr-i irfanla
Bu saklaban herifin? Anlamam ayip degil a!
Meta'-i fazli mi varmis elinde gosterecek?
Nedir meziyyeti, gorsek de bari ogrensek.
Hayir! Mehasin-i Garb'in birinde yok hevesi;
Rezail, oldu mu lakin, siaridir hepsi!
Butun kebaire (icki, kumar, zina) tiryaki bir kopuk tanirim.
-Ne oldu bilmiyorum simdi, sag degil sanirim-
Kumar, senaatin aksami, irtikap, icki...
Hulasa defter-i a'mali oyle kapkara ki:
Yaninda leyl-i cehennem, sabah-i cennettir!
'Utanmiyor musun. Ettiklerin rezalettir! '
Denirse kendine, milletlerin ekabirini
Sayardi gostererek hepsinin kebairini:
'Filan icerdi... Filan fuhsa munhemikti...' diye
Mulevvesatini bir bir rical-i maziye
Izafe etmeye baslardi paye vermek icin.
'Peki! Fezaili yok muydu soylediklerinin? '
Diyen cikarsa 'muverrihlik etmedim! ' derdi.
Su zuppeler de, bugun ayni ruhu gosterdi.
Fransiz'in nesi var? Fuhsu, bir de ilhadi;
Kapi$ti bunlari 'yirminci asrin evladi! '
Ya Alman'in nesi var zevki oksayan? Birasi;
Unuttu ayrani, ma'tuda dondu kahrolasi!
Heriflerin, hani dunya kadar bedayii var:
Ulumu var, edebiyyati var, sanayii var.
Giden birer avuc olsun getirse memlekete;
Doner muhitimiz elbet muhit-i ma'rifete.
Kucak kucak tasiyor olmadik mesaviyi;
Begenmesek 'medeniyyet! ' diyor; inandik iyi!
'Ne var, biraz da maarif getirmis olsa...' desek
Emin olun size 'hammallik etmedim? ' diyecek.
..........
Fatih Kursusunde - 1914

                      &

Hasta / Mehmet Akif Ersoy

- Bence Doktor, onu siz soyarak dinleyiniz;
Hastalık çünkü değil öyle ehemmiyetsiz.
Sade bir nezle-i sadriyyemi illet? Nerede?
Çocuğun hali fenalaştı son günlerde,
Ameliyata çıkarken sınıf on gün evvel,
Bu da gelmez mi? Dedim 'Kim dedi, oğlum sana gel?
Nöbet üstünde adam kaçmalı yorgunluktan;
Hadi yavrum, hadi söz dinle de bir parça uzan.'
O zamandan beridir za'fi terakki ediyor;
Görünen: bir daha kalkınması '61rtık pek zor;
Uyku yokmuş; gece hep öksürüyormuş; ateşin
Oluyormuş biraz dindiği
- Ben zaten işin,
Bir ay evvel biliyordum ne vahim olduğunu
Bana ihtara ne hacet, a beyim. Simdi bunu?
Maamafih yeniden bakalım dikkatle:
Hükmü kat' i verelim, etmeye gelmez acele.
- Çağırın hastayı gelsin.
-Kapının perdesini,
açarak girdi o esnada düzeltip fesini,
Bir uzun boylu çocuk.. Lakin o bir levha idi..!
Öyle bir levha-i rikkat ki unutmam ebedi,
Rengi uçmuş yüzünün, gözleri çökmüş içeri.
Elmacıklar iki baştan çıkıvermiş ileri.
O şakaklar göçerek cepheyi yandan sıkmış;
Fırlamış alnı, damarlarla beraber çıkmış,
Bet-beniz kül gibi olmuş uçarak nur-i şebâb;
O yanaklar iki solgun güle dönmüş, bitâb!
O dudaklar morarıp kavlamış artık derisi;
Uzamış saç gibi kirpiklerinin her birisi!
Kafa yük gibi kesilip boynuna, çökmüş bağrı;
İki değnek gibi yükselmiş omuzlar yukarı.
- Otur oğlum seni dikkatlice bir dinleyelim
Soyun evvelce, fakat
-Siz soyunuz yok halim!
Soydu bîçâreyi üç-beş kişi birden, o zaman
Aldı bir heykeli uryân-i sefalet meydan
Yok bu kemik külçesinin dinlenecek bir ciheti:
' Bakmasak hastayı nevmid ederiz belki ' diye;
Çocuğun göğsüne yaklaştım biraz dinlemeye:
Öksür Oğlum Nefes al Oldu, giyin;
Bakayım nabzına... A la... Sana yavrum, kodein
Yazayım, öksürüyorsun, O, keser, pek iyidir
Arsenik hapları al, söylerim eczacı verir.
Hadi git, kendine iyi bak
- Nasıl ettin doktor?
-Edecek yok, çocuk artık yola girmiş, gidiyor!
Sol taraftan rienin zirvesi tekmil çürümüş;
Hastalık seyr-i tabiisini almış yürümüş.
Devri salisteki asarı o mel'un marazin Var tamamıyle, değil hiçbir eksik
arazin.
Bütün a'raz, sehikiyle, zefiriyle
- Yeter!
Hastanın çehresi meydan da! İnsanda meğer
Olmasın his denilen şey.. O değil, lakin biz
Bunu ' Tebdil-i hava ' derde nasıl göndeririz?
Surda üç-beş günü var.. Gönderelim Yolda ölür .
' Git! ' demek, hem, düşünürsek ne büyük bir zuldür!
Hadi göndermeyelim.. Var mı fakat imkanı?
Kime dert anlatırız? Bulsan a derdi anlayanı!
- Sözünüz doğru, Müdür bey; ne yapıp yapmalı; tek
Bu çocuk gitmelidir. Çünkü eminim, pek pek,
Daha bir hafta yasar, sonra sirayet de olur;
Böyle bir hastayı gönderse de mektep ma'zur.
- Bir mübaşşir çağırın.
- Buyrun efendim.
- Bana bak:
Hastanın gitmesi herhalde muvafık olacak.
' Sana tebdil-i hava tavsiye etmiş doktor.
Gezmiş olsan açılırsın..' diye bir fikrini sor.
' İstemem! ' de o fakat dinleme, iknaa çalış;
Kim bilir, belki de biçare çocuk anlamamış?
- Şimdi tebdil-i hava var mı benim istediğim?
Bırakın halime artık beni, rahat öleyim!
Üç buçuk yıl bana katlandı bu mektep, üç gün
Daha katlansa kıyamet mi kopar? Hem ne içün
Beni yıllarca barındırmış olan bir yerden.
' Öleceksin! ' diye koğmak? Bu koğulmaktır. Ben,
Kimsesiz bir çocuğum nerde gider yer bulurum?
Etmeyin sokaklarda perişan olurum!
Anam ölmüş babamın bilmiyorum hiç yüzünü;
Sanki atideki mevhum refahım giderek,
Onu çalkandığı hüsranlar, içinden çekecek!
Kardeşim kurduğun amali devirmekte ölüm;
Beni göm hurfe-i nisyana, ben artık öldüm!
Hangi bir derdim için ağlıyayım, bilmiyorum.
Döktüğüm yaşları çok görmeyiniz; mağdurum!
O kadar sa'y-i beliğin bu sefalet mi sonu?
Biri evvelce eğer söylemiş olsaydı bunu,
Çalışıp ömrümü çılgınca heba etmezdim,
Ben bu müstakbele mazimi feda etmezdim!
Merhamet bilmeyen insanlara bak, Yarabbi,
Koğuyorlar beni bir sail-i avere gibi!
- Seni bir kerre koğan yok, bu sözün pek haksız.
' İstemem yollamayın ' dersen eğer, kal, yalnız..
Hastasın..
- Hem Verem'im! Söyle, ne var saklayacak!
- Yok canim, öyle değil
- Öyle ya herkes ahmak,
Bırakırlar mi, eğer gitmemiş olsam acaba?
Doğrudur gitmeliyim.. Koşturunuz bir araba.
Son sınıftan iki vicdanlı refikin koluna
Dayanıp çıktı o biçare, sefalet yoluna.
Atarak arkaya bir lemba-i lebriz-i elem, Onu teb'id edecek paytona yaklaştı '
Verem'!
Tuttu bindirdi çocuklar sararak her yerini,
Öptüler girye-i matem dökerek gözlerini;
- Çekiver doğruca istasyona .
- Yok, yok, beni ta,
Götür İstanbul a bir yerde bırak ki; guraba,
- Kimsenin onlara aldırmadığı bir sırada -
Uzanıp ölmeye bir şilte bulurlar orada!

                   &
                
Meyhane / Mehmet Akif ERSOY

Canim sıkıldı dun aksam, sokak sokak gezdim;
Sonunda bir yere saptim ki, once bilmezdim.
Bitince bir sira ev, sonra bir de virane,
Dikildi karsima bir han kilikli meyhane:
Basik tavanli, karanlik, sefil bir dukkan;
icinde bir masa, yahut civar tabutluktan
Atilma cok olu gormus acikli bir tenesir!
Yaninda hurdasi cikmis bir eski pusku sedir.
Sakat, bacaksiz on, on bes hasirli iskemle,
Kirik dokuk siseler, bir de cinko tepsiyle,
Bes on kadeh, iki uc testi... Sonra tezgahlik
Eden yan ustune devrilme kirli bir sandik.
Sonuk sonuk yaniyor rafta isli bir lamba...
Onunde bir kume: fes, takke, hirka, salta, aba
Kimildanip duruyorken, sefil bir sohbet,
BU isli zulmete vermekte busbutun vahset:
-Kuzum Dimitri, bu aksam biraz ziyadece ver...
-Ziyade, anladik amma ya ictigin siseler?
-Cizersin..
-Oyle mi? Lakin, silinmiyor cetele!
Bakin tavan tebesirden gorunmez oldu...
-Hele!
-Bizim pesin paramiz... Anladin mi dun kurusu?
-Ayol tukendi mezem... Bari koy biraz tursu.
Aratti kendini ustan... Dinince dinlersin!
-Hasan be, sende nasil nazli nazli soylersin!
Nedir o turku... Aman baska yok mu? ... Hah, soyle!
-Omer, ne nazlaniyorsun? Biraz da sen soyle.
-Nevazil olmusum, Ahmed, birak sesim yok hic...
-Sesin mi yok? Acilir simdi: bir imam suyu ic!
-Yarin ne istesin Osman?
-Ne isteyim... Burada!
-Dimitri corbaci, doldur! Ne durmusun orada?
-O kim gelen?
-Baba Arif.
-Sakalli, gel bakalim...
Yanas.
-Selamunaleykum.
-Otur biraz cakalim...
-Dimitri, hey parasiz geldi sanma, iste para!
-Ey anladik a kuzum...
-Sar be yoldasim cigara...
-Aman bizim Baba Arif susuz musuz iciyor!
-Onun bi dalgasi olmak gerek: Tunel geciyor.
-Moruk, kacinci kadeh? Simdicik sizarsin ha!
-Sizarsa mis gibi yer, yetmemis adam degil a.
Yavas yavas kafalar, kelleler kizismisti,
Agiz, burun, hele sesler butun karismisti;
Dikildi agzina baktim, acik duran kapinin,
Fener elinde bir erkek, yaninda bir de kadin.
Bes on dakika suren bir dusunceden sonra,
Kadin girdi o zulmet-sera-yi menfura.(Nefret edilen karanlik yer)
Gozunde ebr-i teessur, yuzunde hun-i hicab, (uzuntu gozyaslari)
Vucudu ra'se-i na-car-i ye's icinde harab, (caresizlik uzuntusu)
Teveccuh eyleyerek sonradan gelen Babaya:
-Demek tasinmali artik coluk cocuk buraya!
Ayol, nedir bu senin yaptigin? Utan azicik...
Anan da, ben de, yumurcaklarin da ac kaldik!
Ne is, ne guc, gece gunduz icip zibar sade;
Sakin dusunme cocuklar acep ne yer evde?
Evet, sen el kapisinda surun isin yoksa!
Getir bu sarhosa yutsun, getir paran coksa!
Zavalli ben... Camasir, tahta, her gun ugras da,
Sonunda bir paralar yok, el elde bas basta!
O tahtalar, camasirlar da gecti, yok halim...
Ayakta sallanisim zorlanir Huda alim!
Calismadin, beni hep bunca yil calistirdin;
O yavrucaklari ciplak, sefil alistirdin;
Bilir mahalleli kim, aldigin zamanda beni,
Cehiz cimenle donatmisti beybabam evini.
Ne oldu simdi o esya? Satip kumarda yedin!
Evet, kumarda yedin, hem de karsilarda yedin!
.......................
.......................
Herif! Su halime bak, merhametli ol azicik...
Birak o zikkimi, ictiklerin yeter artik.
Efendiler, agalar, siz de bir nasihat edin,
Sizin belki var evladiniz...
-Hasan, ne dedin?
-Birak, kopoglu kadin amma calceneymis ha!
-Benimki cok daha fazlaydi.
-Etme!
-Elbet ya!
Onun icin bosadim. Sen isitmedin mi Halim?
-Kadin lakirdisi girmez kulagima zati benim.
Senin kadin dedigin adete pabuc gibidir:
Biraz vakti tasinir, sonradan degistirilir.
Kadin bu sozleri duymaz, tazallum eylerdi;
Herif mezar tasi tavriyle sade dinlerdi;
Acilip agzi nihayet, acilmaz olsa idi!
Tasip dokuldu, icinden su la'net-i ebedi:
-Cehennem ol seni hinzir orospu, git Bossun!
-Ben anladim isi, sen komsu, iyice sarhossun;
Ayiltiniz sunu yahut!
-ilismeyin!
-Birakin!
Herif ayildi mi, bilmem, dusup bayildi kadin!
SAFAHAT-Birinci Kitap

---




Mehmet Akif Ersoy yazısı toplam 3430 defa okundu
Mehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar Sayfayı Yazdır    Mehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar Arkadaşına Gönder

Bağlantılı Yazılar
Mehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar
Mehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler YazarlarMehmet Akif Ersoy | şairler Yazarlar