Akkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi

Akkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi
Akkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi Akkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi
Akkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi
Akkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi
Akkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi



Akkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi
Akkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi
Akkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi
Akkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi Akkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi
Akkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi
 
Akkoyunlular Devleti
Kategori : Türklerin Tarihi

Akkoyunlular Devleti

Akkoyunlular hükümdarı, Fatih'le yarışa girmiş,   Anadolu hâkimiyetini Osmanlılardan almak istemişti:

Akkoyunlu Türkmenleri de Karakoyunlu Türkmenleri gibi Oğuz boylarından oluşuyordu. Bunlar Bayındır, Döğer, Bayat ve Çepni boyları idi. İlhanlıların çöküşü sırasında Diyarbakır dolaylarında yurt tutmuşlardı. Başbuğları Tur Ali Bey, 13401343 yılları arasında beyliği bağımsız hale getirdi. Kuzeyde bulunan Trabzon Rum Krallığı üzerine akınlar düzenlemeye başladı. Rum Kralı Akkoyunlu baskısını durdurmak için, bir Rum prensesini Tur Ali Bey' in oğlu Fahreddin Kutluğ'a verdi.

Tur Ali Bey 1350 yıllarında ölünce yerine oğlu Kutluğ geçti. Onun zamanında da birlik henüz bir devlet haline gelememişti. Kutluğ'unoğlu KaraYülükOsman Bey 1397de başa geçti. O da bir Rum prensesi ile evliydi. Yaklaşık 38 yıl süren iktidarı sırasında, beyliği güçlü bir devlet haline getiren odur. Kara Yülük Osman Bey, 1398de Karabel'de Kadı Burhaneddin ile savaştı ve onu öldürdü. Sivas'ı aldıktan sonra bağımsızlığını ilân ederek para bastırdı. Böylece bir rakipten kurtulmuş bulunuyordu. Fakat Akkoyunluların Anadolu'daki asıl rakipleri Osmanlılardı.

KaraYülük Osman Bey, Osmanlı Devleti'ne karşı, Mısır Kölemen Sultanı Barkuk ile anlaştı. 1399'da Azerbaycan'ın Karabağ bölgesine gelen Timur'a da askeri ile yardımcı oldu. Buna karşılık Timur, Malatya'yı ona verdi. Timur Suriye'ye doğru yürürken o da yanında bulundu ve ordusunu Timur'un hizmetine verdi. Kara Yülük Osman Bey, 1403 de DiyarbakırMalatya bölgesinin hâkimi oldu. Daha sonra Mardin, Halep ve Şam'ı da almıştı. Ona büyük rakip, kardeş Karakoyunlulardı. Karakoyunlularla sık sık savaşmak zorunda kaldı. Timuroğullarından da destek görüyordu. Bu çarpışmalardan birinde (1435'te) Osman Bey öldürüldü.

Osman Bey'den sonra yerine geçen oğlu Ali Bey, devletin önceki politikasını değiştirerek Osmanlılarla anlaşma yoluna gitti. Karakoyunluların artan baskısı karşısında, önce Osmanlı Padişahı II. Murad'a, sonra Mısır Sultanı Seyfeddin Çakmak'a sığındı. Mardin ve Erzurum'da bulunan kardeşleri birbirine düşmüş, taht kavgası yapmaktaydılar. Kargaşalık bir süre devam etti. Sonunda Ali Bey'in oğlu Cihangir başa geçti. Fakat Cihangir Karakoyunlularla uğraşırken, küçük kardeşi Hasan Bey 1453'te başkent Diyarbakır'ı ele geçirdi.

* Uzun Hasan:
"Uzun Hasan" lakabıyla anılan Hasan Bey'in 25 yıl süren saltanatı sırasında Akkoyunlu Devleti büyüdü ve güçlendi. Uzun Hasan Mardin Savaşı'nda Karakoyunlu hükümdarı Cihanşah'ı mağlup etti. Aynı yıl Hasankeyf'teki Eyyûbî hükümetini ortadan kaldırdı. Bütün ülkede otorite sağladı ve Büyük Hakan (İmparator) oldu. Osmanlılara karşı olan Karaman beylerini himaye etti. Karakoyunlu Devleti'ni tamamen kendisine bağladı ve başkentini Tebriz'e nakletti. Şimdi büyük bir imparatorluktu ve kendisine iran'da ve Anadolu'da rakip bırakmak istemiyordu. Timurlu Ebu Said'i yendi ve onun yerine Şahruh'un torunu Yadigâr Mırza'yı tahta geçirdi. Bundan sonra Bağdad, Şiraz, İsfahan ve Hazar'ın güney bölgelerini hâkimiyeti altına aldı. Bu başarılar Uzun Hasan'a "cihangir" olma hevesini vermişti. Ama bu emeline en büyük engel Osmanlı Devleti ile Mısır Sultanlığı idi ve onlarla da savaşmaya, onları ortadan kaldırmaya karar verdi. İyice şımarmıştı ve Fatih Sultan Mehmed'i de tehdit etmeye başlamıştı. Ona yazdığı mektupta sadece "Mehmed Bey" diye hitap ederek onu küçültmek istemişti.

* Otlukbeli Savaşı:
Fatih gibi bir sultan bunu hazmedemezdi. Derhal üzerine yürüdü ve Otlukbeli Savaşı'nda onu yendi. Bundan sonra doğuya çekilen Uzun Hasan o yönde yayılmak istedi ama Otlukbeli yenilgisinden sonra iyice zayıflamıştı. Bir daha belini doğrultamadı. Uzun Hasan 1478'de öldü ve ondan sonra 6 oğlu arasında taht kavgası başladı. On sekiz yıl içinde devletin başına beş hükümdar geldi. Valiler arasında isyanlar başladı. Son hükümdar Göde Mehmed'in ölümünden sonra Uzun HasarVın torunlarından üçü ayrı ayrı yerlerde hükümdarlık ilân ederek devleti büsbütün parçaladılar, iç savaş başladı.

Akkoyunlular Devleti'nde hüküm süren kargaşalıktan yararlanan, İran'da Safevî Türk Devleti'ni kuran Şah ismail oldu. Şah İsmail, ana tarafından Uzun Hasan2 in torunudur. Kuvvetli bir dinî propaganda ile Akkoyunlu ve Karakoyunlu Türkmenlerinden topladığı grupları düzenlemiş ve 1502'de Safevî Devleti'ni kurmuş, az sonra da Akkoyunlu Devleti'ni ortadan kaldırmıştı. Akkoyunlular Osmanlı ordu teşkilâtını esas almışlardı. Kültür, sanat ve edebiyat bakımından da İran ve Osmanlı tesirinde kalmışlardır.





Akkoyunlular Devleti yazısı toplam 11668 defa okundu
Akkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi Sayfayı Yazdır    Akkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi Arkadaşına Gönder

Bağlantılı Yazılar
Akkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi
Akkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin TarihiAkkoyunlular Devleti | Türklerin Tarihi