Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama

Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama
Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama
Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama
Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama
Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama



Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama
Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama
Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama
Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama
Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama
 
Cümlede Eklerin Yazılışı
Kategori : Dilbilgisi Noktalama

Eklerin Yazılışı

* Bağlaç Olan da, denin Yazılışı
Bağlaç olan da, de ayrı yazılır. Kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumlarına uyar: Kızı da geldi gelini de. Durumu oğluna da bildirdi. Sen de mi kardeşim? Güç de olsa. Konuşur da konuşur.

NOT : Ayrı yazılan da, de hiçbir zaman ta, te biçiminde yazılmaz.
NOT : Ya sözüyle birlikte kullanılan da mutlaka ayrı yazılır: ya da.
NOT : Da, de bağlacını kendisinden önceki kelimeden kesme ile ayırmak yanlıştır: Ayşe de geldi (Ayşe'de geldi değil).
NOT : Da, de bağlacının bulunma durumu eki olan -da, -de, -ta, -te ile hiçbir ilgisi yoktur. Bulunma durumu eki getirildiği kelimeye bitişik yazılır: devede (deve-de) kulak, evde (ev-de) kalmak, yolda (yol-da) kalmak, ayakta (ayak-ta) durmak, çantada (çanta-da) kek­lik. İkide (iki-de) bir aynı sözü söyleyip durma.

Yurtta sulh, cihanda sulh. (Mustafa Kemal Atatürk)

* Bağlaç Olan kinin Yazılışı
Bağlaç olan ki ayrı yazılır: demek ki, kaldı ki, bilmem ki.
Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlen­sin.  (Mustafa Kemal Atatürk)
Olmaz ki!
Böyle de yatılmaz ki! (Orhan Veli Kanık)
Ruşen Eşref Ünaydın'ın "Diyorlar ki" adlı eseri ne güzeldir!

* Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer.
Ki bağlacı, birkaç örnekte kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki. Bu örnekler­den çünkü sözünde ek aynı zamanda küçük ünlü uyumuna uymuştur.
Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan ki sözü de ayrı yazılır: Babam geldi mi ki? Başbakan konuşacak mı ki?

* Bağlaç Olan ne ... ne ...nin Yazılışı
Bu bağlacın kullanıldığı cümlelerde fiil olumlu olmalıdır: Ne Fransada ne de Almanyada aradığını bulabilmişti.

Onlar ne arsız ne yılışkan ve yırtık gülmelidirler; ne de somurtmalıdırlar.    
                               (Refik Halit Karay)

Ne ziraat ne ticaret için kâfi nüfus kaldı. 
                                      (Falih Rıfkı Atay)

* Soru Eki mı, mi, mu, münün Yazılışı
Bu ek gelenekleşmiş olarak ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumla­rına uyar: Kaldı mı? Sen de mi geldin? Olur mu? İnsanlık öldü mü?
Soru ekinden sonra gelen ekler, bu eke bitişik olarak yazılır: Verecek misin? Okuyor muyuz? Çocuk muyum? Gelecek miydi? Güler misin, ağlar mısın?
Bu ek sorudan başka görevlerde kullanıldığında da ayrı yazılır: Güzel mi güzel! Yağmur yağdı mı dışarı çıkamayız.

NOT: Vazgeçmek birleşik fiili, mi soru ekiyle birlikte kullanıldığında iki ayrı biçimde yazılabilir: Vaz mı geçtin? Vazgeçtin mi?

* Fiil Çekimi ile İlgili Yazılışlar
Gelecek zaman ekinin ünlüleri ile zaman ekinden önceki ünlü, söyleyişe bakılmaksızın bütün şahıslarda a, e ile yazılır: geleceğim, gelmeyeceğim, gelemeyeceğim, geleceğiz, gelmeyeceğiz, gelemeyeceğiz, gelmeyeceksin, gelemeyeceksin; alacağım, almayacağım, alamayacağım, almayacaksın, alamayacaksın; başlayacağım.
Teklik ve çokluk 1. kişi emir eklerinin ünlüsü ile ekten önceki ünlü, söyleyişe bakılmaksızın a, e ile yazılır: başlayayım, gelmeyeyim; başlayalım, gelmeyelim.
İstek ekinden önce gelen ünlü, söyleyişe bakılmaksızın a, e ile yazılır: başlayasın, başlaya, başlayasınız, başlayalar; gelmeyesin, gelmeye, gelmeyesiniz, gelmeyeler.

Mastar Eklerinin Yazılışı
-mak, -mek ile biten mastarlardan sonra -a, -e, -ı, -i eklerinden biri geldiğinde araya y ünsüzü girer: kazanmak-a > kazanma-y-a, aldanmak-ı > aldanma-y-ı, sevmek-e > sevme-y-e, görmek-i > görme-y-i.

İkenin Yazılışı
İken ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir. Bu durumda başındaki i ünlüsü düşer. Getirildiği kelimenin ünlüleri kalın da olsa, bu ekin ünlüsü ince kalır: okur-ken (< okur iken), yazar-ken (< yazar iken), çalışır-ken (< çalışır iken), uyur-ken (< uyur iken), başlar-ken (< başlar iken), durmuş-ken (< durmuş iken), olgun-ken (< olgun iken), durgun-ken (< durgun iken).
İken, ünlüyle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde başındaki i ünlüsü düşer ve araya y ünsüzü girer: okulday-ken (< okulda iken), yolday-ken (< yolda iken).

* İlenin Ek Olarak Yazılışı
İle ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir. Kelimelere eklenerek yazıldığında ünlü uyumlarına uyar.
İle, ünsüzle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde i ünlüsü düşer ve bitişik yazılır: bulut-la (bulut ile), çiçek-le (çiçek ile), kuş-la (kuş ile).
İle, ünlüyle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde başındaki i ünlüsü düşer ve araya y ünsüzü girer. Ek, ünlü uyumlarına uyar: arkadaşı-y-la (arkadaşı ile), anası-y-la, (anası ile), çevre-y-le (çevre ile), sürü-y-le (sürü ile),  yapı-y-la (yapı ile).

* Ek Fiil Olan imekin Yazılışı
İmek fiili bugün daha çok ekleşmiş olarak kullanılmakta ve ünlü uyumlarına uymaktadır.
Ünlüyle biten kelimelere eklendiğinde i ünlüsü düşer. Bu durumda araya y ünsüzü girer: ne-y-se (ne ise), sonuncu-y-du (sonuncu idi), yabancı-y-mış (yabancı imiş).
Ünsüzle biten kelimelere eklendiğinde de i ünlüsü düşer: gelir-se (gelir ise), güzel-miş (güzel imiş), yorgun-du (yorgun idi).

* Pekiştirmeli Sıfatların Yazılışı
Pekiştirmeli sıfatlar bitişik yazılır: apaçık, apak, büsbütün, çepeçevre, çırçıplak, çırılçıplak, dümdüz, düpedüz, gömgök, güpegündüz, kapkara, kupkuru, paramparça, sapasağlam, sapsarı, sırsıklam, sırıl­sıklam, sipsivri, yemyeşil

Kaynak: Türk Dil Kurumu




Cümlede Eklerin Yazılışı yazısı toplam 5024 defa okundu
Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama Sayfayı Yazdır    Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama Arkadaşına Gönder

Bağlantılı Yazılar
Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama
Cümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi NoktalamaCümlede Eklerin Yazılışı | Dilbilgisi Noktalama