 | | |
|
|
|
|
|
|
Gel Git Olayı
Kategori : Coğrafya
Gel-Git Olayı
Ay ve Güneş'in kütle çekim kuwetine bağlı olarak, Dünya üzerindeki deniz ve okyanus sularının yükselmesi (Med-Gel) ve alçalması (Cezir-Git) olayına denir.
Gel-git oluşumunda Ay'ın etkisi daha çoktur. Çünkü Ay Dünya'ya Güneş'ten daha yakındır. Gel-git'ler 6 saat 12 dakika ara ile gerçekleşir. Bir gün içerisinde iki kez yükselme, iki kez de çekilme olur. Gel-git okyanus kıyılarında en fazla etkili olup iç denizler ve göllerde fazla etkili değildir. Ülkemiz çevresindeki denizler iç deniz özelliği taşıdığından gel-git önemsizdir. 2 tür Gel-git'ten söz edilebilir.
Büyük Gel-git
Ay ve Güneş aynı doğrultuda olduklarında çekim gücü arttığından gel-git genliği fazla olur. Buna büyük Gel-git denir. Bir ay içerisinde Yeniay ve Dolunay evrelerinde gerçekleşir.
Küçük Gel-git
Güneş ve Ay'ın birbirlerine dik doğrultuda olduklarında gel-git genliği azalır, buna da küçük gel-git denir. Bir ay, içerisinde i1kdördün ve son dördün evrelerinde gerçekleşir.
* Gel-git'in etkili olduğu yerlerde delta oluşmaz, haliç oluşur.
* Gel-git'in etkili olduğu yerlerde Watt ve haliçli kıyı tipi görülür.
* Istanbul'daki haliç gel-git sonucu oluşmamıştır. Ülkemizde haliçli kıyı bulunmaz. Bu nedenle akarsularımızın döküldüğü yerlerde delta oluşabiimiştir.
*Gel-git etkisi fazla olan Okyanus kıyılarında Haliç (Estuar) ve Watt kıyıları oluşmuştur.
Gel-git etkisi az olan iç denizlerin kıyılarında, akarsu ağızlarında "Delta" oluşmuştur.
*Ayın ekseni ile, Dünya"nın ekseni arasında 5 derece 9'lik bir açı farkı vardır, Bu açı nedeniyle Güneş ve Ay tutulmaları, Ay'ın her bir turunda görülmez.
Gel Git Olayı yazısı toplam 1738 defa okundu
Bağlantılı Yazılar
|
|
|
| |
| | |
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sayfayı Yazdır
Arkadaşına Gönder