Osmanlar Köyünde Atasözleri
Kategori : Folklor Ve Halk Edebiyatı
Anonim Türler
1-Atasözleri,
2-Atasözü Olma yolundaki Deyişler
Atasözünün düz konüşmadaki bazı söz kalıplarından farkları onun bir takım ayırıcı nitelikte biçim ve içerik özelliklerindedir. Kısalık, kesinlik, anlatımdaki aydınlık ve kuruluk gibi ... Atalarsözü Halk Edebiyatı'nın öteki türlerinde rastladığımız renklilik, çok anlamlılık, kaypaklılık, kelime cambazlıkları v.b. anlatım ve üslup oyunlarından kaçınır. Atalasözünün şiir türüyle tek ortak yönü kimi çeşitlerinde uyak, baş-uyak, ölçü gibi şiire özgü teknik araçlardan yararlanmasıdır. Ama bünların görevi, bellemeyi kolaylaştırma ile sınırlanır.
Atasözleri iki büyük kümeye ayrılır:
1) Asıl atasözleri
2)Atalarsözü değerinde deyimler.
Asıl atasözleri, bir yargıyı, ya da bir gözlemi kapsayan atasözleridir. Bunların kimisinde bir davranış kuralı, öğretme, ibet dersi verme amacı sezilir. Kimisi ise ahlaklık anlamı yüıklenmiş bir gözlemi dile getirirler.
İkinci alt-bölilmdeki atasözleri dolambaçsız, açık bir öğüt, akıl verme ya da yasaklma biçimindedirler.
Fıkra edası taşıyan atasözleri de vardır.
Atasözleri
1)Sakla samanı , gelir zamanı.
2)Tarlanın daşlısı, gızların saçlısı makbuldür.
3)Geçti gadesi, oynar dedesi.
4)ürsün dursun köpeği, yisin dursun kepeği.
5)Allah büyüktür, ya devesi ölür, ya devecisi.
6)Eli armut aşılar, gözü çoban daşlar.
7)İşin ise aşın da odur.
8)Sabreden derviş, muradına ermiş.
9)Suyun şarlamasından, insanın söyleımesinden gorkulur.
10) El işler halat Öğünür.
11)Öküz öldü, ortakçılık ayrıldı.
12)Başbaşa vermeyince, daş yerinden galkmaz.
13) Datlı söz yılanı deliğinden çıkarır.
14 ) Bakarsan bağ, bakmazsan dağ olur.
15) Tarlada izi olmayanın, harmanda yüzü olmaz.
16)Anamın ekmeğine guru, ayranına duru demem.
17)Ayağa almadık daş olmaz, başa gelmedik iş olmaz.
18)Gorkulu düşün sonu hayırdır.
19)Ne ekersen onu biçersin.
20)Dökülen çanak dolmaz.
21)Şaşdı Bekir selavat getir.
22)Yan başına dön başına, iki elin yağlıysa çal başına.
23)Görünen köv glavuz istemez.
24)Gırk dönüm bostan, yan gel Ocman.
25)Bağıla bostan tımara yaslan.
26)Dert ağladır, aşk söyledir
27)Su uyur düşman uyumaz.
28)Bu günün işini yarına bırakma.
29)İki düşün bir söyle.
30)Danışan dağı aşmış, Danışmayan düz ovada yolu şaşmış.
31)Dostun bin ise az, düşmanın irr ise çok.
32)Yatan aslandan, gezen tilki yeğdir.
33)'Buyurun abdassız cenaze namazına.
34 )Davul dengi dengine vurur.
35)Aşık olup düşünmektense, uyuz olup kaşınmak daha iyidir.
36)Gızını dövmeyen dizini döver.
37)Goca gafa içi boş, ,dut gulandan çifte goş.
38)Ağır ol, gadın ol.
39)Ne seytanı gör, ne de kulhüvallatün oku.
40,Gıçı oturak, dili pıtırak.
41)Domuzdan oğları mocuk, onun da gullüğü güçük.
42)Gızların hası, helvanın tası.
43 )Gız gibi süzül, arpa gibi büzül.
44)Altı rryı.n Jii..tsJr~di "ır .. ın keJ.k.
45)Düşün düşün b.ktur işin, adam bergir mi alır kışın?
46)Çalışan demir pas tutmaz.
Atasözü Olma Yolundaki Deyişler
1)İbret alsın bu sözleri işiten, insanoğlu duvarsın bir dişiden.
2)Şöyle derin derin alıp soluğun, dolar hava ile ciğer olurun.
3)Bilir miydin kimdir, nedir bu diyar, gençlik nedir, niye ölür ihtiyar?
4)Günden güne geldi aklın başına, sonra girdin bu yiğitlik yaşına.
5)Gafil olma uzun sürmez bu çağın, uzun sürmez tütemesi her ocağın.
6)Bir konuksun yarın çeker gidersin, ne edersen hep kendine edersin.
7)Külahını koy önüne bir düşün, cahilliktir her öğünde gülüşün.
8)Ulu sözü dinlemeyen ulurmuş, arayanlar belasını bulurmuş.
9)Girme sakın kimseciğin kanına, yarın gelir elin yanına.
10)Yeryüzünde acı çeker erirsin, mahşerde de hesabını verirsin.
11)Sen mi kıldın insan canı alacak, yalan dünya hep sana mı kalacak?
12)0 da senin gibi datlı can daşır, her insana insan olmak yaraşır.
13)İçki dersen sanma datlı bir sudur, içenlerin sonu pek korkuludur.
14)Datlı datlı içiyorken rakını, belerdirsin gözlerinin akını.
15)Bazen yalpa eder yürürsün, bazen düşer köpek gibi ulursun.
16)Sıra gelir yol üstüne sızarsın, sebep yokken ortalıkta kızarsın.
17)Hem gitgide fitil olup içersin, en sonunda insanlıkdan geçersin.
18)Kendin gibi sarhoşa yar olursan, ailene, babana ar olursun.
ı9)Hiç sormazsın harcadığın parayı, gözün seçmez olur akla karayı.
20)Benzin günden güne durmaz sararır, ak ciğerin göz göz olur kararır.
21)Ya soluğu karakolda alırsın, yahut da hastanede kalırsın.
22)Varsın anan kapılarda ağlasın, çoluk çocuk kara yazma bağlasın.
23 )Karın kime artık koca diyecek, garibanlar nerede bulur yiyecek.
NOT: Bu deyişler Ali (Turp Ali) Bey tarafından irticalen söylenmiştir.
Hazırlayan: Derya Gürtuna (Yıldırım) - Edebiyat Öğretmeni - 1996
Osmanlar Köyünde Atasözleri yazısı toplam 1105 defa okundu
Bağlantılı Yazılar
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sayfayı Yazdır
Arkadaşına Gönder