Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji

Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji
Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji
Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji
Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji
Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji



Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji
Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji
Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji
Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji
Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji
 
Beyinlerimiz Değişiyor
Kategori : Bilim Fen Teknoloji

Beyinlerimiz değişiyor ancak herkeste eşit değil!

Beynin gelişiminden sorumlu iki gen son birkaç bin yıldır dünya nüfusunun büyük bir bölümünde farklı biçimlere giriyor. Kısacası, beyinlerimiz bugün bile evriliyor ve bunun yaratacağı sonuçlar da henüz tam olarak bilinmiyor. İnsan soyunun en belirleyici özelliği büyük ve karmaşık yapıdaki beynin evrimi oldu. Ne var ki, insan beyninin boyutunda son 200,000 yılda hiç bir değişiklik olmadı. Beynimizde keşfedilen yeni genetik uyarlamaların bu organın boyutu üzerinde herhangi bir etki yaratıp yaratmadığı, ya da insanoğlunun daha zeki olmasına katkıda bulunup bulunmadığı henüz bilinmiyor. Dahası, genlerin yeni biçimlerine herkesin sahip olmaması da dünyanın farklı bölgelerinde yaşayan insanların beyinlerinin farklı biçimlerde işlev gördüğü yönündeki zaten tartışmalı bir konuyu daha da körüklüyor.

Üstünlük genleri farklı
Wisconsin Üniversitesi insanbilim uzmanlarından John Hawks, "Söz konusu genlerin sağladığı üstünlük ne olursa olsun, buna kimi insan grupları sahipken kimileri değil. Bu durum farklı insan grupları arasında beynin işlevi açısından herhangi bir farklılık olmadığına inananların üzerine bir karabasan gibi çökebilir," diyor. Genellikle beyinde önemli rolleri olan genler evrim süreci içinde korunuyor ve uzaktan ilintili türlerde bile bu tür DNA dizgelerinde pek bir değişiklik meydana gelmediği görülüyor. Bunun nedeni, beynin son derece karmaşık olmasından ve yaşamın sürdürülmesi açısından can alıcı bir önem taşımasından kaynaklanabilir. Ancak daha büyük bir beyin daha çok enerji gerektirmesine ve çocuk doğurmayı tehlikeye düşürmesine karşın, insansının insana dönüştüğü birkaç milyon yıllık evrim süreci sırasında beynin büyüklüğü üç katına çıktı.

Değişim sürüyor
İnsanlarla şempanzelerin ve öteki canlı türlerinin kıyaslandığı son genetik araştırmalar beyinle ilintili genlerin çok daha hızlı evrildiklerini ve bunların insan soyunda çok daha etkin olduklarını da ortaya koydu.
Yerkes Ulusal Primat Araştırma Enstitüsü evrimsel sinirbilim uzmanlarından Todd Preuss beyinlerin son derece paha biçilmez organlar olduğuna, bu yüzden beyindeki büyük evrimsel gelişmelerin çok güçlü bir ayıklama anlamına geldiğine dikkat çekiyor. Gelgelelim, bugüne dek ortaya çıkarılan tüm değişimler milyonlarca yıl önce meydana geldi. Acaba bu eğilim günümüzde de sürüyor olabilir mi? Geçtiğimiz günlerde Science dergisinde yayımlanan iki genetik araştırma öylesi bir eğilimin söz konusu olabileceğini gösteriyor. Chicago Üniversitesi genbilimcilerinden Bruce Lahn ve arkadaşları beyinde etkin olan iki gen dizgesini incelediler. Mikrosefalin ve ASPM adı verilen her iki gen de beynin büyüklüğünü denetliyor. Her iki genden birinin değişime uğramış bir kopyasına sahip olanlarda mikrosefaliye tanık olunuyor. Bir başka deyişle, bu kişilerin beyin yapıları normal olmakla birlikte boyutları normalden daha küçük oluyor. İlk aşamada etnik açıdan farklı 89 grupta ve bir şempanzede bulunan Mikrosefalin geninin düzenini belirleyen ekip genin "allel" adı verilen onlarca farklı biçimlerine tanık oldu.

Mutasyon yayılıyor
Ancak bunlar arasında bir dizi öne çıkmaktaydı. Bu farklı genlerin tümü de genin ürettiği proteini değiştiren bir değişinimden geçmişti ve şimdi insanların yaklaşık %70 inin beyinlerinde bu gen vardı.
Sonuçlar değişinimin (mutkasyon) son zamanlarda meydana geldiğini ve doğal ayıklamaya bağlı olarak hızla yayıldığını ortaya koyuyor. Genin farklı türlerini inceleyen araştırmacılar Mikrosefalin geninin bu değişkesinin yaklaşık 14,000 ile 60,000 yıl önce ortaya çıktığını saptadılar. Genin yeni biçimi Avrupa, Orta Doğu ve Amerika da yaşayan insanlarda çok daha yaygın. Aynı denek grubundaki ASPM genini de inceleyen araştırmacılar, yine onlarca farklı tür arasından, o genin ürettiği proteini değiştiren bir değişinimin öne çıktığına tanık oldular. Ekibin yaptığı hesaplamalara göre 500-14,000 yıl kadar önce ortaya çıkan bu farklı tür, öncelikle Avrupa ve Orta Doğu da yaşayanlar olmak üzere, günümüzde dünya nüfusunun yaklaşık dörtte birinin sahip olduğu bir gen türü.

Tartışmalar artıyor
Kopenhag Üniversitesi genbilimcilerinden Rasmus Nielsen araştırmanın ayıklama süreciyle ilgili çarpıcı ipuçlarını gözler önüne serdiğine dikkat çekiyor. Ancak bu genlerin nasıl bir işleve sahip oldukları yine de bilinmiyor. İnsan kültürü doğal ayıklamanın beyin üzerindeki etkilerini engellediğinden, kimi araştırmacılar seçimini daha gelişmiş zekadan yana yapan herhangi bir düzeneğin olabileceği görüşüne kuşkuyla yaklaşıyorlar. Nielsen zekanın kalıtımsal unsurlarıyla insanların kaç çocuk dünyaya getirecekleri yönündeki seçimleri arasında görünürde bir bağlantı olmadığına inanıyor. Ancak Lahn ekibinin bulguları bu görüşü çürütüyor. Lahn ve arkadaşları şimdilerde bu yeni değişkelerin bilişsel bir üstünlük kazandırıp kazandırmadığını araştırıyorlar. Beynin biçimlenmesinde çok sayıda genin etkili olduğuna dikkat çeken Lahn, kişinin hangi Mikrosefalin ya da ASPM geninin değişkelerine sahip olduğunu bilmenin beynin nasıl işlediği konusuna pek de fazla ışık tutmayacağına inanıyor.
New Scientist, 17 Eylül sayısı haberine göre, Hawks dünya üzerindeki farklı insan gruplarının beyinlerindeki etkin genler ortaya çıkartıldıkça farklılıkların da daha iyi kavranacağını öne sürüyor.





Beyinlerimiz Değişiyor yazısı toplam 2977 defa okundu
Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji Sayfayı Yazdır    Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji Arkadaşına Gönder

Bağlantılı Yazılar
Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji
Beyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen TeknolojiBeyinlerimiz Değişiyor | Bilim Fen Teknoloji