Babür | şairler Yazarlar

Babür | şairler YazarlarBabür | şairler YazarlarBabür | şairler Yazarlar
Babür | şairler Yazarlar Babür | şairler Yazarlar
Babür | şairler YazarlarBabür | şairler YazarlarBabür | şairler Yazarlar
Babür | şairler YazarlarBabür | şairler YazarlarBabür | şairler Yazarlar
Babür | şairler Yazarlar



Babür | şairler Yazarlar
Babür | şairler YazarlarBabür | şairler YazarlarBabür | şairler Yazarlar
Babür | şairler YazarlarBabür | şairler YazarlarBabür | şairler Yazarlar
Babür | şairler Yazarlar Babür | şairler Yazarlar
Babür | şairler YazarlarBabür | şairler YazarlarBabür | şairler Yazarlar
 
Babür
Kategori : şairler Yazarlar

Babür ve Baburname     

Bâbürname, bütün Türk edebiyatının en değerli hatırat eseridir.

Büyük bir fikir adamı, edip ve şair olduğunu söylediğimiz Babür Şah, güzel sanatların her dalına ilgi göstermiş ve bu dallarda başarılı olmuştur. Güzel yazı yazar, beste yapar, saz çalardı. Hatta Babür Hattı (Hatt-ı Babürî) diye bilinen bir yazı çeşidi de icat etmişti.

Babür'ün Hanefî fıkhına ait Mübeyyen isimli bir mesnevisi, tür şairlerinin aruzla yazdığı şiirleri hakkında da bilgi veren Aruz Risalesi, çeşitli şiirlerini topladığı bir "divan"ı vardır. Fakat Babür'ün asıl eşsiz eseri "Babürname" olarak anılan büyük seyahat ve hatırat kitabıdır. Çağatay lehçesiyle (Orta Asya Türkçesiyle) yazılan bu eserde Babür, gezip gördüğü yerleri, bütün özellikleriyle, oralarda yaşayanların adet, gelenek, duygu ve düşünceleriyle, çok akıcı ve tabii bir üslupla tanıtmıştır. İyi ve kötü taraflarını sebep olduğu mutluluk ve mutsuzlukları, kendi çağının tarihî gerçeklerini çok samimi, çok güzel bir şekilde anlatmıştır.

Edebiyatçılarımız ve tarihçilerimiz bu eseri, lisanındaki tabi güzellik dolayısıyla "yalnız Orta Asya Türkçesinin değil, bütün Türk edebiyatının en güzel mensur eserleri arasında" sayar. Bazılar da " Türk tarihinin bütün zamanlarının en değerli hatırat eseri" olarak gösterirler. Birçok yabancı dile çevrilen bu eser günümüz Türkçesine Prof. Dr. Reşit Rahmeti Arat tarafından tercüme edilmiştir. İlk defa 1943 ve 1946 yıllarında Türk Tarih Kurumu tarafından iki cilt olarak, 1970 yılında Milli Eğitim Bakanlığı 1000 temel Eser dizisinden üç cilt olarak (toplam 630 sayfa) basılmıştır.

---

BABÜR'DEN ÖRNEKLER:

GAZEL

Ol ki yıllar aylar öktergey gam u matem bile
Şâdu hurrem bolmagay nevruz ile bayram ile

Ol ki devranınıng ayağıdm dem-â-dem kan yutar
Neş'e tapmas ger içer her devr câm-ı Cem bile

Dime ay hem-dem diyar u yâr sözin kim mining
Ülfetim yok âlem ehli birle bil âlem bile

Sindin ayru neylegey min lyd ile nevrûznı
Ay u yıl hoştur sining birle eğer bolsam bile

Tartıp efgan âh urup hicranda Babür yığlasanğ
Nevha tüzgey bezm-i gam ehli bu zîr ü bam bile.

---

BUGÜNKÜ TÜRKÇE İLE:

O ki yılları ve ayları gam ve matem ile geçirmiş
(Bir) nevruz ve (bir) bayram ile mutlu ve sevinçli olamaz.

O ki zaman kadehinden daima kan yutar,
Her zaman Cem kadehi ile içse bile neşe bulamaz.

Daima yar ve diyardan söz etme ey (arkadaş)
(Benim) âlem ehli ile de, âlemle de ülfetim yok.

Senden ayrı neyleyim ben bayram ile nevruzu
Eğer senin ile olsam, aylar da yıllar da hoştur.

Babür efgan ve ah çekip hicranda ağlasa.
Gam bezminde bulunanlar tizden ve peşten nevha düzerler.

---

RÜBAİ

Babür nice bu dehr mini zâr eyler
Sabrımnı kem ü gammımnı bisyâr eyler

Tâ dehr durur budur anıng resmi kim
Ayırıp kişini aziz idin huvar eyler.

---

BUGÜNKÜ TÜRKÇE İLE:

Babür, bu dünya bana nice eziyyet verir,
Sabrımı az, gamımı çok eyler,

Dünya işte, âdeti budur:
Kişiyi sevdiğinden ayırıp zavallı eyler.

---

RÜBAİ

Ey gül ni üçün katıngda min huvar oldum
Yüz mihnet U endûn ile yâr oldum

Vaslıng bile bisyâr sivindim evvel
Hicring bile akıbet giriftar oldum.

---

BUGÜNKÜ TÜRKÇE İLE:

Ey gül, senin yanında ben niçin zelil oldum
Yüz mihnet ve kederle yâr oldum''

Evvela vasim ile çok sevindim
Sonunda gidişine (ayrılığına) tutuldum.


RABURNAME'den
"Vekayi" adı ile kaleme aldığı hatıratında Babür, bir yeri, bir savacı, ibret alınacak bir olayı veya duygulandırıcı, düşündürücü bir durumu ayrıntılı olarak anlattıktan sonra, bazen, cümlesini bir beyitle tamamlar. Böylece, bir özet yapmış, hüküm vermiş de olur' Bazen, savaşacağı düşmana yazdığı 'teslim ol' çağrısına, irticalen, bir beyit de ilâve eder.

* Reşit Rahmeti Arat'ın tercümesinden :

On derviş bir kilimde uyur,
Ama iki padişah bir iklime sığamaz.

Dindar bir adam bir ekmeğin yarısını yerse,
diğer yarısını fakirlere verir;
bir iklimi zapteden padişah ise,
daha başka iklimleri de zaptetmek
arzusundan kendini alamaz.

Hindistan'ın meşhur kalelerinden Biyâne'nin emiri Nizam Han'a gönderdiği vaad ve tehdit fermanına eklediği bir kıta:

Ey Biyâne emiri, Türkler ile kavgaya girme;
Türklerin çevikliği ve kahramanlığı malûmdur.
Eğer çabuk gelmez ve öğüt dinlemezsen,
Malûm olanı beyana ne lüzum var!

Babür Şah hatıratında, içki içtiğini, eğlence âlemleri düzenlediğini, ama 40 yaşına qe-lınce içkiye ve meşru olmayan her şeye tövbe etmeye kararlı olduğunu samimiyetle yazar. Gunu geldiğinde nasıl tövbe ettiğini şöyle anlatıyor:

"...Gezinti esnasında tövbe gailesi hatırımda idi ve meşru olmayan işi yapmakta devam ettiğimden, daima vicdan azabı duyuyordum.

Ey nefs,
Ne zamana kadar günahlardan zevk alacaksın; tövbe tatsız değildir, onu da tat Ne zamana kadar isyanda bulunacaksın ve ne zamana kadar mahrumiyetler içinde rahat edeceksin! Ne zamana kadar nefsine tâbi olacaksın ve ne zamana kadar ömrünü zayi edeceksin! Gaza niyetiyle yürüyorsun, yani ölümü göze alıyorsun. Ölümü göze alan kimsenin ne yapacağını bilirsin: Kendini bütün haramdan uzak tutar, kendim butun gunahlanndan temizler. Bu geçici hayata veda edip şarap içmekten tövbe ettim. Altın ve gümüş sürahi ve kadehleri, bütün meclîs takımlarını o zaman toplayıp hepsim kırdım; içkiyi terkedip, gönlümü rahatlandırdım...

Bu kırılmış altın ve gümüş sürahi ve takımlar, lâyık olanlara ve dervişlere taksim edildi. Bu tövbede beni takip eden ilk adam Ases oldu. O gece ve ertesi sabah bey, sipahi ve sipahi olmayanlardan üç yüze yakın adam tövbe etti.





Babür yazısı toplam 3748 defa okundu
Babür | şairler Yazarlar Sayfayı Yazdır    Babür | şairler Yazarlar Arkadaşına Gönder

Bağlantılı Yazılar
Babür | şairler Yazarlar
Babür | şairler YazarlarBabür | şairler YazarlarBabür | şairler Yazarlar