Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi



Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi
 
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
Kategori : Cumhuriyet Tarihi

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Cumhuriyet dönemi siyasî tarihinde kurulan ilk muhalefet partisi olarak kabul edilir. Meclis'te gerek ikinci grup muhalefetin, gerekse Halk Fırkası sonrası muhalefetin hazırladığı zemin, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın oluşmasını sağlamıştır.

Halifeliğin kaldırılmasına, Mustafa Kemal Paşanın yakın silâh arkadaşlarından Rauf ve Adnan Beyler, Refet, Kâzım Karabekir, Ali Fuad ve Cafer Tayyar Paşa'lar olumsuz tepki göstermişlerdir. Giderek şiddetlenen muhalefet hareketi 1924 yılının Ekim ayına gelindiğinde Refet Paşa, Dr. Adnan, İsmail Canbulat ve Rauf Beylerin etrafında toplanmaya başladı. Bu arada hem milletvekili hem orduda görevli olan generaller ya ordudan ya da milletvekilliğinden uzaklaştırılarak ,Türk Silâhlı Kuvvetleri'nin günlük politika cereyanları dışında kalması sağlanmıştı. Askerlik görevinden Refet Paşadan sonra Kazım Karabekir Paşa ve Ali Fuat Paşa istifa ederek siyasî hayatı seçmişlerdir. Muhalifler gerçek bir Cumhuriyet rejimine ulaşabilmek için, Halk Fırkası'nın Meclis üzerindeki baskısını kaldırmayı başlıca zorunluluk olarak görmekteydiler. Nihayet 9 Kasım 1924'te Halk Fırkası'ndan kopmalar ilk olarak on milletvekilinin istifasıyla başlamış, daha sonraki günlerde de bu ayrılmalar devam etmiştir.

17 Kasım 1924'te ise TCF'nin kurulması tamamlanarak genel sekreterliğine Ali Fuat Paşa, Genel Başkanlığına da Kâzım Karabekir Paşa getirildi. Dr. Adnan ve Rauf Beyler de ikinci baţkan olarak görevlendirildi. TCF'nin dayandığı esas fikir, muhalefet olmaksızın bütün kuvvetlerin Meclis'te toplanmasının otoriter bir sistem doğuracağı fikri idi. Bu nedenle fırkanın demokratik olmasına ve inkılâplara taraftar olmasına dikkat edilmiştir. Bu amaca ulaşmak için de fırka, mevcudunu 30 kişiyle sınırlandırmıştır. TCF'nin program ve nizamnamesi incelendiğinde; ferdî hürriyetlere taraftar, din düşüncesine ve inançlara saygılı bir tavır aldığı görülür. Cumhuriyet rejimi, liberalizm ve demokrasi yeni partinin kabul ettiği temel prensiplerdir. İktidar olmak için değil de sadece iktidarla muhalefetin yan yana çalışmasını temin etmek amacıyla kurulduğu iddia edilen TCF Meclis'te çok asabî bir ortamda doğmuştur. Hükûmetle fırka üyeleri arasında çok sert tartışmalar meydana gelmiştir. TCF yaklaşık 7 ay süren siyasî hayatı boyunca oldukça geniş taraftar kitlesine sahip olduğu söylenebilir.

Doğuda meydana gelen Şeyh Sait İsyanı, İstiklâl Mahkemeleri'nin kurulmasına ve Takrir-i Sükûn Kanunu'nun çıkarılmasına sebep olmuştur. Diyarbakır İstiklâl Mahkemesi, TCF mensuplarından eski Urfa Mutasarrıfı Fethi Bey'i isyanla ilgisi olduğu gerekçesiyle hapse mahkûm etmiş, bu karara dayanarak ta 25 Mayıs 1925'te bölgedeki TCF'nin şubelerini kapatmıştır.3 Haziran 1925'te toplanan Bakanlar Kurulu, aldığı kararla TCF'nin ülkedeki bütün şubeleri ile birlikte kapatılmasını kararlaştırmıştır. Mustafa Kemal Paşa TCF'nin kurulmasından önceleri memnun olduğunu bildirdiyse de, daha sonra muhalefet partisinin programını tenkit ederek, TCF'nin diktatörlükle ilgili dokundurmalarından memnuniyetsizliğini ifade etmiştir. Dönemin Başvekili İsmet İnönü ise TCF'nin çıkışını; "Bu memlekette muhalefet ihtilâl demektir" şeklinde yorumlamıştır.




Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası yazısı toplam 10623 defa okundu
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi Sayfayı Yazdır    Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi Arkadaşına Gönder

Bağlantılı Yazılar
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet TarihiTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası | Cumhuriyet Tarihi